Przyjęło się, że drewno to materiał luksusowy, bo naturalny. Jednak wielu z nas trudno zaakceptować, że natura rządzi się swoimi prawami. Cykl życia drewna i towarzyszących mu zmian powtarza się nieprzerwanie od tysięcy lat. Można jednak odnieść wrażenie, że wraz z upływem czasu coraz ciężej nam to zaakceptować. Może wpływa na to malejący kontakt z naturą w codziennym życiu, a może nierealne standardy narzucane nam w Internecie. Tyczy się to zarówno wyobrażeń na temat ludzkiej sylwetki, stylu życia innych, jak i tarasów, elewacji czy pergoli.
Przyzwyczailiśmy się do materiałów przemysłowych, w których każdy element może wyglądać niemal identycznie niezależnie od liczby wykonanych powtórzeń. Tymczasem natura nie działa jak linia produkcyjna i nie istnieją na świecie dwa identyczne drzewa. Nawet małe dziecko wie, że każde drzewo ma gałęzie, bo siadają na nich ptaki. Skoro ma gałęzie, ma też sęki, czyli ślady po gałęziach wyrastających z pnia. Jednak im człowiek starszy, tym trudniej przejść mu nad tym do porządku dziennego. Nie chcemy na tarasie desek z sękami, bo uważamy, że to nieeleganckie. Trudno jednak to wytłumaczyć drzewu, które rosło 80 lat w mroźnych fińskich lasach, zanim stało się deską. Oczywiście to żart, ale pytanie pozostaje otwarte – czy na pewno powinniśmy iść w drewno np. na tarasie lub elewacji, jeśli nie podoba nam się to, jakie jest z natury?
Jedyną stałą rzeczą w życiu jest zmiana
Cztery pory roku robią swoje. Słońce, deszcz, mróz, wysoka temperatura i zmieniająca się wilgotność oddziałują na każdy materiał znajdujący się na zewnątrz. Zarówno na naszą skórę, rdzewiejący metal, rozszerzający się plastik, jak i oczywiście stare dobre drewno.
Jednak o ile przyjęło się, że skórę kremujemy w obawie przed oparzeniami latem lub żeby nie pękała zimą – drewno zostawiamy samo sobie i jesteśmy zdziwieni, gdy jego powierzchnia ulegnie jakiejkolwiek zmianie.
- Drewno to materiał higroskopijny. Gdy wilgotność otoczenia rośnie, pobiera z niego wilgoć i zwiększa swoją objętość. Kiedy robi się sucho, oddaje wilgoć i się kurczy. Proces trwa przez cały rok i określany jest jako praca drewna. Dlatego po wyjątkowo suchym i gorącym czerwcu na deskach mogą pojawić się pęknięcia, które podczas wilgotnej jesieni staną się mniej widoczne. Drewno nie zepsuło się przez sezon, po prostu jest drewnem – mówi Darina Lazarova, ekspert tarasów i elewacji JAF Polska
To samo dotyczy szarzenia pod wpływem promieni UV:
- Właściwości drewna różnią się zależnie od kierunku przebiegu włókien – inaczej reaguje wzdłuż, a inaczej w poprzek. Kiedy dodatkowo jedna strona deski jest mocniej nagrzana przez słońce, a druga pozostaje chłodniejsza lub bardziej wilgotna, wewnątrz materiału powstają naprężenia. Drewno radzi sobie z nimi m.in. poprzez niewielkie zmiany kształtu oraz powstawanie pęknięć. Nie jest to żadna anomalia, lecz cecha naturalnej budowy tego materiału – tłumaczy Darina Lazarova z JAF Polska.
Chroń czoło
Szczególnie istotne są czoła desek, czyli miejsca, w których zostały przecięte w poprzek włókien. To tu drewno bardzo intensywnie pobiera i oddaje wilgoć. Jeśli proces zachodzi szybko, właśnie od czoła mogą rozpoczynać się charakterystyczne pęknięcia.
- Prawidłowe zabezpieczanie końców desek to podstawa, nie tylko na tarasie. Ograniczamy tempo wymiany wilgoci i tym samym zmniejszamy naprężenia występujące w materiale. Co więcej, odsłonięte czoła desek znajdujące się zbyt blisko gruntu, np. u dołu elewacji, mogą chłonąć wodę wraz z zabrudzeniami z ziemi. Przekłada się to następnie na ciemniejący kolor drewna – podkreśla Darina Lazarova, ekspert tarasów i elewacji z JAF Polska.
Podobnie działa regularna pielęgnacja powierzchni odpowiednimi środkami. Można to ponownie porównać do skóry wystawionej przez całe lato na słońce, wiatr i suche powietrze. Bez pielęgnacji szybciej staje się sucha i szorstka. Drewno również potrzebuje ochrony – szczególnie jeśli zależy nam na jak najdłuższym zachowaniu jego pierwotnego wyglądu.
Nie oznacza to jednak, że pielęgnowane drewno nigdy nie pęknie. Mikropęknięcia i pęknięcia mogą pojawiać się również na prawidłowo zamontowanym i zabezpieczonym materiale. Olejowanie raz na rok, nawet najdroższym olejem, nie zastąpi również bieżącego zamiatania mokrych liści z powierzchni desek, o którym często zapominamy, choć jest bezpłatne.
Czy pęknięta deska kwalifikuje się do wymiany?
Pojawienie się pęknięcia nie oznacza, że taras, elewacja czy pergola są do wymiany. Należy odróżnić naturalną pracę materiału od uszkodzenia, które wpływa na możliwość jego użytkowania. Powierzchniowe pęknięcia, drobne szczeliny czy niewielkie zmiany kształtu są typowymi zjawiskami występującymi w drewnie użytkowanym na zewnątrz.
Znają je zresztą wszyscy, którzy choć raz widzieli stare drewniane domy, stodoły czy pomosty. Z upływem lat ich drewno zmieniło kolor, pojawiły się na nim rysy i pęknięcia, a powierzchnia nabrała charakterystycznej faktury. Mimo tego drewniane konstrukcje potrafią służyć przez dziesięciolecia, wystarczy odwiedzić dowolną wieś lub skansen.
Pęknięcie nie musi więc oznaczać, że z tarasem, elewacją czy pergolą dzieje się coś złego. Często oznacza po prostu, że naturalny materiał reaguje na naturalne otoczenie.
Tak było, jest i będzie
Drewno towarzyszy człowiekowi od początku budownictwa. Jest wykorzystywane na całym świecie w bardzo różnych warunkach klimatycznych. Nie dlatego, że pozostaje przez cały czas idealnie gładkie, równe i niezmienne, lecz dlatego, że jego naturalna praca nie przekreśla jego znakomitych właściwości użytkowych.
Wybierając drewno, wybieramy materiał naturalny – razem z jego usłojeniem, szarzeniem, różnicami kolorystycznymi, sękami i zmianami pod wpływem czasu oraz pogody. Możemy ograniczać skalę tych zmian poprzez odpowiedni dobór materiału, prawidłowy montaż, zabezpieczenie czół oraz regularną pielęgnację powierzchni. Nie możemy jednak sprawić, żeby drewno przestało być drewnem, gdyż to jego natura.
Więcej informacji na www.jaf-polska.pl
JAF działa na rynku od ponad siedmiu dekad i posiada oddziały w wielu lokalizacjach w niemal dwudziestu krajach. Działalność w Polsce rozpoczęliśmy w 2008 roku. Jesteśmy dystrybutorem hurtowym drewna i materiałów drewnopochodnych. Ponad 75 lat doświadczenia Grupy JAF w sprzedaży drewna, rozwinięta sieć oraz szeroka oferta produktowa plasują nas w gronie liderów branży.
Napisz komentarz
Komentarze