W pierwszą rocznicę uruchomienia systemu kaucyjnego w Polsce 93% badanych deklaruje, że przynajmniej raz oddało opakowanie objęte kaucją. Zwrot zaczyna wpływać także na wybór miejsca zakupów: 61% użytkowników wybrało sklep, w którym łatwiej odzyskać kaucję. Mimo tak szerokiego udziału tylko co czwarty użytkownik uważa oddawanie opakowań za naturalny nawyk. Pokazuje to raport Kaucja.pl publikowany 1 października, w pierwszą rocznicę uruchomienia systemu w Polsce. Aby sprawdzić, jak cały proces wygląda w praktyce, autorzy raportu zestawili ogólnopolskie badanie konsumentów z obserwacją 61 rzeczywistych prób zwrotu, obejmujących 830 opakowań.
Raport „Od uczestnictwa do rutyny. Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026” ukazuje się w pierwszą rocznicę uruchomienia systemu kaucyjnego. Wynika z niego, że 93% badanych przynajmniej raz oddało opakowanie objęte kaucją, a 83% korzysta z systemu co najmniej raz w miesiącu. Zwrot coraz częściej wpisuje się też w codzienne zakupy: 82% użytkowników przynajmniej raz połączyło te dwie czynności, a 57% deklaruje, że zrobiło dodatkowe zakupy przy okazji oddawania opakowań.
Zwyczajna czynność, nie zawsze jeszcze nawyk
Badanie terenowe pokazuje, że pojedynczy zwrot najczęściej przebiega sprawnie. 89% obserwowanych prób zakończyło się powodzeniem przy pierwszym podejściu, a w 89% przypadków sam zwrot trwał nie dłużej niż dwie minuty. W 44% obserwowanych prób zakończeniu zwrotu nie towarzyszyła wyraźna reakcja emocjonalna.
Brak silnych emocji może być jednym z sygnałów, że oddawanie opakowań przestaje być nowością i staje się zwyczajną czynnością. Obserwacje z 61 prób nie opisują jednak doświadczeń wszystkich użytkowników w Polsce. Badanie konsumenckie pokazuje, że do pełnej rutyny jest jeszcze krok: wśród osób, które oddawały opakowania, 25% uważa zwrot za naturalny nawyk, niewymagający pamiętania ani planowania. Największa grupa — 52% — robi to wtedy, gdy uzbiera się więcej opakowań lub gdy punkt zwrotu jest po drodze.
- Cieszę się, że rozwiązanie, które jeszcze niedawno było dla nas nowością, stopniowo staje się naturalną częścią naszych wyborów — pisze we wstępie do raportu Anita Sowińska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Zaznacza również, że doświadczenia pierwszego roku wskazują na potrzebę dalszych usprawnień, które uczynią system prostszym i sprawniejszym.
Punkt zwrotu staje się częścią wyboru sklepu
Możliwość oddania opakowań zaczyna mieć znaczenie również dla handlu. 61% użytkowników deklaruje, że wybrało sklep ze względu na łatwiejszy zwrot. Wynik pokazuje, że dla części osób punkt zbiórki stał się jednym z czynników branych pod uwagę przy planowaniu zakupów.
Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026 osiągnął wynik 69 punktów na 100. Najwyżej ocenione zostało uczestnictwo w systemie — 78 punktów, podczas gdy komponent opisujący nawyk uzyskał 66 punktów. Indeks mierzy, w jakim stopniu korzystanie z systemu weszło do zachowań konsumentów; nie jest oceną jakości działania całego systemu.
- W krajach, w których systemy kaucyjne działają od lat, oddanie opakowań często jest częścią wizyty w sklepie. Nasze badanie pokazuje, że podobny sposób korzystania z systemu rozwija się w Polsce. Ludzie łączą zwrot z zakupami, a możliwość łatwego oddania butelek i puszek zaczyna mieć znaczenie przy wyborze sklepu. To ważna zmiana: punkt zwrotu przestaje być miejscem, do którego trzeba specjalnie jechać i staje się częścią codziennej trasy. Nie oznacza to, że nawyk już się utrwalił. Wielu użytkowników nadal czeka, aż zbierze więcej opakowań albo będzie im po drodze. Chcemy, żeby mogli liczyć na sprawny zwrot za każdym razem — bez zastanawiania się, czy automat jest pełny, czy trzeba stanąć w kolejce albo szukać kolejnego punktu. Dopiero wtedy oddawanie opakowań stanie się tak zwyczajne, że nie będzie wymagało osobnego planowania — mówi Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.
Konsumenci wskazują, co najbardziej ułatwiłoby im korzystanie z systemu: sprawniejsze kaucjomaty, rzadziej pełne i niesprawne (48% wskazań), więcej punktów zbiórki blisko domu lub pracy (41%) oraz krótszy czas zwrotu (34%). To jakość kolejnych doświadczeń zdecyduje, czy oddawanie opakowań będzie wymagało coraz mniej uwagi — i stanie się po prostu częścią drogi na zakupy.
***
O Kaucja.pl
To podmiot reprezentujący powołany przez wiodących producentów napojów w Polsce: Coca-Cola HBC Polska, Colian, Grupa Maspex, Nałęczów Zdrój, Nestlé Polska, Oshee Polska, PepsiCo Polska, Red Bull, Van Pur, Zbyszko Company oraz Żywiec Zdrój. Spółka powstała w celu zapewnienia producentom realizacji obowiązków związanych ze zbiórką opakowań po napojach, objętych systemem kaucyjnym jednocześnie promując edukację ekologiczną i zrównoważony rozwój.
O badaniu
Raport powstał na podstawie dwóch komplementarnych źródeł danych: ogólnopolskiego badania konsumenckiego oraz badania terenowego Reality Check. Oba badania zostały zrealizowane przez PBS. Badanie konsumenckie zostało przeprowadzone metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) w dniach 18–25 sierpnia 2026 roku na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie N=1015 dorosłych Polaków. Próba była reprezentatywna pod względem podstawowych cech demograficznych, w tym płci, wieku, wielkości miejscowości zamieszkania i regionu. Badanie terenowe Reality Check zostało przeprowadzone w dniach 18–30 sierpnia 2026 roku i objęło 61 audytów rzeczywistych prób zwrotu opakowań. Wyniki Reality Check opisują konkretne obserwowane próby zwrotu, dlatego nie należy ich bezpośrednio porównywać z odsetkami z badania konsumenckiego, które odnoszą się do skumulowanych doświadczeń respondentów z dłuższego okresu.
Połączenie obu metod pozwala spojrzeć na pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego z dwóch perspektyw. Badanie konsumenckie pokazuje deklarowane zachowania, doświadczenia i postawy Polaków, natomiast Reality Check rejestruje przebieg konkretnych prób zwrotu opakowań w rzeczywistych punktach zwrotu.
Napisz komentarz
Komentarze