W słynnej powieści „Archipelag Gułag” Aleksander Sołżenicyn przedstawił rozległą sieć obozów pracy przymusowej rozsianych po całym Związku Sowieckim. Podobny system obozów istniał także w każdym kraju pod kontrolą komunistów po drugiej wojnie światowej. Na ich terenach funkcjonowało około 800 obozów, a w nich przetrzymywano prawie 1 500 000 osób, z czego około 130 000 więźniów straciło życie. Organizacja obozów przypominała sowiecki system gułagów, ponieważ obejmowała różne kategorie więźniów, zarówno kryminalnych, jak i politycznych, służyła też do tłumienia opozycji, karania przeciwników politycznych oraz narzucania ideologicznego konformizmu. Na początkowych etapach istnienia tych obozów wielu ludzi było przetrzymywanych bez prawnego wyroku lub oficjalnej decyzji. Zamykanie ludzi bez uczciwego procesu było przykładem niesprawiedliwości i lekceważenia ich podstawowych praw, co było powszechne w systemach totalitarnych.
Wystawa ma zwrócić uwagę na tragedię i cierpienie, których doświadczyły miliony osób. Jest to próba odkrycia i przypomnienia zdarzeń, nazbyt często marginalizowanych w narracji historycznej.
„European Gulag” jest międzynarodowym projektem, stworzonym przez Platformę Europejskiej Pamięci i Sumienia (Platform of European Memory and Conscience) we współpracy z Komitetem Pamięci Narodowej na Węgrzech, Estońskim Instytutem Pamięci Historycznej, Litewskim Centrum Badań nad Ludobójstwem i Oporem, Instytutem Badań nad Zbrodniami Komunistycznymi i ich Konsekwencjami w Albanii, Instytutem Pamięci Narodowej w Polsce, Muzeum Okupacji Łotwy, Instytutem Pamięci Narodowej na Słowacji oraz Muzeum Więzienia w Pitești w Rumunii.
Do tej pory wystawa zaprezentowana została w Budapeszcie (Węgry), Szkodrze (Albania) oraz Pradze (Czechy). W Szczecinie będzie można ją oglądać do 24 września 2023 r., następnie powędruje do Pitesti w Rumunii oraz Tirany w Albanii. W Szczecinie do anglojęzycznej wystawy zostały dodane ulotki w języku polskim, na których znalazły się wybrane teksty ekspozycji.
EUROPEAN GULAG
13.07.2023 – 24.09.2023
Muzeum Narodowe w Szczecinie – Centrum Dialogu Przełomy
Plac Solidarności 1
Przestrzeń dialogu/sala konferencyjna
Kurator - Wojciech Bednarski
Współpraca: Łukasz Kamiński, Agnieszka Kuchcińska-Kurcz (MNS-CDP)
Wernisaż: 13 lipca 2023, godz. 17:00
Napisz komentarz
Komentarze