BIG InfoMonitor: Maleje bezpieczeństwo cyfrowe seniorów, a przybywa problemów finansowych

Problemy finansowe seniorów stają się zjawiskiem masowym. Sytuację osób starszych pogarsza bezwzględność cyberprzestępców. W ciągu ostatnich 12 miesięcy 1109 osób w wieku powyżej 65 r.ż. było na celowniku oszustów. Seniorzy byli narażeni na stratę ponad 15,7 mln zł z tytułu wyłudzeń, ponad 43 tys. zł każdego dnia. Jednocześnie łączna kwota ich zaległych zobowiązań sięgnęła blisko 11,8 mld zł - wynika z analiz BIG InfoMonitor i BIK. Dla seniora utrzymującego się często ze skromnych świadczeń, suma tych problemów to finansowy wyrok, mogący doprowadzić do wykluczenia finansowego.

Najważniejsze dane:

• Blisko 11,8 mld zł - tyle wyniosło łączne zaległe zadłużenie finansowe polskich seniorów (65+) na koniec kwietnia 2026 r.,  

• Ponad 345,5 tys. seniorów w Polsce zmaga się obecnie z zaległymi długami pozakredytowymi i kredytowymi;

• Ponad 15,7 mln zł - to łączna kwota prób wyłudzeń na skradzioną tożsamość w grupie wiekowej 65+ w ostatnich 12 miesiącach. 

Bezpieczeństwo finansowe osób starszych wymaga dziś szczególnej uwagi i skutecznych działań ochronnych. Wg danych BIK od kwietnia 2025 do kwietnia 2026 roku, 1109 osób w wieku powyżej 65 r.ż. było na celowniku oszustów. Seniorzy byli narażeni na utratę łącznie ponad 15,7 mln zł w wyniku różnego rodzaju wyłudzeń – to średnio ponad 43 tys. zł dziennie.

- Oszuści nie tylko czyszczą konta seniorów za pomocą manipulacji i socjotechnik, ale coraz częściej zaciągają w ich imieniu gigantyczne zobowiązania kredytowe za pomocą danych ze skradzionych dowodów osobistych czy wyłudzonych danych uwierzytelniających. Dla osoby utrzymującej się z emerytury spłata nieswojego długu o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych staje się obciążeniem, z którym nie są w stanie sobie poradzić – komentuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.

Pułapka małych kwot i codziennych rachunków

Wielomilionowe kwoty, które oszuści próbują wyłudzić od seniorów, mogą się nakładać na ich już istniejące zaległości wobec banków i dostawców usług. Na koniec kwietnia br. łączna wartość ich zaległych zobowiązań pozakredytowych i kredytowych gromadzonych w bazach BIG InfoMonitor i BIK wyniosła niemal 11,8 mld zł i dotyczyła ponad 345,5 tys. osób. Zaległości kredytowe stanowią 7,43 mld zł, zaś zobowiązania pozakredytowe, czyli zaległe opłaty za media, czynsz, telefon czy alimenty to 4,36 mld zł. Średnie zadłużenie przypadające na jednego seniora wynosi obecnie 34 132 zł. Okazuje się, że ponad 70 proc. zobowiązań pozakredytowych stanowią stosunkowo niewielkie kwoty, nieprzekraczające 5 tys. zł.

-  Najstarsi Polacy rzadko wpadają w kłopoty przez luksusowe życie. Wyzwaniem są dla nich często nawet podstawowe koszty egzystencji: czynsz czy rachunki za media i telefon, gdzie średnia zaległość to 2 185 zł. Często w problemy finansowe wpędzają ich naciągacze sprzedający drogie garnki, pościel czy fikcyjne abonamenty – tłumaczy dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

W statystykach widać też wyraźną różnicę ze względu na płeć. Choć liczba dłużników i dłużniczek w wieku 65+ jest zbliżona (179 tys. mężczyzn do 165 tys. kobiet), to panowie generują znacznie wyższe kwoty zaległości. Ich niespłacone w terminie zobowiązania kredytowe i pozakredytowe stanowią ponad 7,29 mld zł całkowitego długu seniorów.

Jak zbudować finansowy parasol ochronny nad polskimi seniorami?

Bezpieczeństwo finansowe najstarszych Polaków musi wykraczać poza teorię. Kluczowe staje się realne, międzypokoleniowe wsparcie w codziennym życiu. Ponieważ cyfrowy świat bywa dla seniorów labiryntem, a oszuści działają coraz bezwzględniej, młodsi członkowie rodzin również powinni przejąć rolę ich technologicznych przewodników i opiekunów. Nowoczesne systemy prewencyjne umożliwiają dziś bliskim zdalną ochronę starszego pokolenia. Dzięki rozwiązaniom dostępnym w Grupie BIK, takim jak Alerty BIK czy Oferta Rodzinna BIK, rodzina może otrzymywać natychmiastowe powiadomienia o nietypowych operacjach lub próbach wykorzystania danych osobowych seniora. Pozwala to szybko wykryć i zablokować próbę wyłudzenia na skradzioną tożsamość, zanim przestępcy wpędzą starszą osobę w finansowe kłopoty.  Co ważne, tego typu Alerty można aktywować samodzielnie w swoim koncie w portalu bik.pl, a w ramach usługi rodzinnej może je uruchomić także opiekun, np. dziecko lub wnuk, wspierając seniora w codziennej ochronie jego danych i finansów.

 - Odpowiedzialność za bezpieczeństwo finansowe i cyfrowe seniorów nie może spoczywać wyłącznie na ich barkach. Wymaga to skoordynowanych działań, ale przede wszystkim zaangażowania najbliższego otoczenia. Skutecznym rozwiązaniem jest regularne kontrolowanie historii płatniczej przez zaufane osoby. Stały monitoring bieżących zobowiązań oraz ewentualnych zaległości pozwala bliskim trzymać rękę na pulsie i w porę zareagować na zagrożenia, skutecznie chroniąc starsze pokolenie przed finansowym wykluczeniem – podsumowuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.

Gdzie seniorzy radzą sobie najgorzej? 

Geografia zaległego zadłużenia obnaża regionalne nierówności - skala problemów finansowych u seniorów jest różna w zależności od miejsca zamieszkania. Polskim centrum zadłużenia seniorów jest województwo mazowieckie, gdzie starsi mieszkańcy zalegają z płatnościami na kwotę blisko 2,6 mld zł. Na ten region przypada również najwyższa średnia kwota zaległości na osobę, wynosząca 55 601 zł. Drugie w kolejności jest Śląskie (prawie 1,5 mld zł), które jednocześnie jest domem dla największej liczby dłużników po 65 roku życia w Polsce - mieszka tu ponad 51 tys. zadłużonych seniorów. Podium zamyka Dolnośląskie (ponad 1 mld zł). Na drugim końcu zestawienia znajdują się Opolszczyzna oraz Podlasie z długami odpowiednio na 209 mld zł i 202 mln zł.

Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza BIK

BIG InfoMonitor, spółka z Grupy BIK, już od 21 lat dostarcza rynkowi wiarygodne informacje o zadłużeniu osób fizycznych i firm. Pomaga w ten sposób w przeciwdziałaniu zatorom płatniczym i odzyskiwaniu należności. Spółka prowadzi Rejestr Dłużników, do którego na warunkach określonych w Ustawie o BIG, każdy może wpisać dłużnika – firmę lub konsumenta zalegającego z płatnościami. Oprócz długów BIG InfoMonitor gromadzi i udostępnia pozytywne informacje gospodarcze, czyli dane o terminowych płatnościach. Raporty z BIG InfoMonitor  zawierają wiarygodne informacje o kondycji finansowej osób i firm i wspierają podmioty gospodarcze w dbaniu o płynność finansową.  BIG InfoMonitor posiada jedną z największych baz dłużników – zasoby rejestru obejmują ponad 100 mln informacji gospodarczych. Od początku działalności do rejestru dłużników BIG InfoMonitor wpisano blisko 33 mln zaległych zobowiązań o wartości ponad 347 mld zł. Banki, firmy pożyczkowe i inne instytucje sektora finansowego chętnie korzystają z raportów z BIG InfoMonitor w swoich procesach kredytowych. Badają  w ten sposób wiarygodność płatniczą swoich klientów. Od początku działania BIG InfoMonitor udostępnił 303 mln raportów o wiarygodności płatniczej osób i firm.

Informacje o dłużnikach przekazują do BIG InfoMonitor m.in. dostawcy energii elektrycznej, gazu, wody i inne przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telefonii stacjonarnej i komórkowej, firmy ubezpieczeniowe, faktoringowe, leasingowe, sektor MŚP i inne duże firmy, zarządcy nieruchomości, transport publiczny, sądy, gminy i urzędy miasta, a także osoby fizyczne.

BIG InfoMonitor umożliwia dostęp do baz: Biura Informacji Kredytowej i Związku Banków Polskich, dzięki czemu stanowi platformę wymiany informacji pomiędzy sektorem bankowym i pozostałymi sektorami gospodarki. Głównym akcjonariuszem BIG InfoMonitor jest Biuro Informacji Kredytowej. Więcej na www.big.pl