Dezinformacja coraz silniej wpływa na postrzeganie Unii Europejskiej i kształtowanie opinii publicznej. Mimo to poparcie dla Wspólnoty wśród Europejczyków pozostaje wysokie. Rosną również oczekiwania wobec jej działań – zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa i gospodarki. Polska należy do krajów, które wyraźnie skorzystały na integracji i w ciągu 22 lat nadrobiły dystans rozwojowy wobec państw tzw. starej Unii.
– Poparcie dla UE w Europie jest najwyższe od 18 lat. Moim zdaniem wynika to też z poczucia zagrożenia i niestabilności, jaka nas otacza na świecie. To z jednej strony wojna w Ukrainie, a z drugiej – niejednoznaczne sygnały płynące zza Atlantyku i dosyć asertywna postawa Chin. Państwa członkowskie zwracają się do siebie i patrzą, jak wspólnie się bronić i odpowiadać na te wyzwania, a Europejczycy to czują – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Katarzyna Smyk, dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.
Z ubiegłorocznych badań Eurobarometru wynika, że 66 proc. Europejczyków jest optymistycznie nastawionych do przyszłości UE. Wysoki poziom optymizmu odnotowano ostatnio w latach 2020/2021. Wśród osób w wieku 15–24 lat odsetek ten wynosi 72 proc. Rosnąca większość obywateli uważa, że członkostwo ich kraju w Unii Europejskiej jest czymś dobrym (62 proc.) i dostrzegają szereg płynących z niego korzyści.
– Przez ostatnie półtora roku dla bezpieczeństwa Europy zrobiliśmy więcej niż przez wcześniejsze 60 lat. Powstała wola polityczna i potrzeba, także w Warszawie, żeby Unia Europejska w dużo większym stopniu wspierała wysiłki państw członkowskich w budowaniu ich bezpieczeństwa. Chodzi zarówno o środki finansowe, SAFE, jak i o przekierowanie środków z Funduszu Spójności, Krajowego Planu Odbudowy, wspieranie takich inwestycji jak Tarcza Wschód czy projekty wzmacniające przemysł obronny – przypomina Katarzyna Smyk.
Dwie trzecie respondentów chciałoby, aby Unia odgrywała większą rolę w ochronie ich przed globalnymi kryzysami i zagrożeniami. Za kluczowe obszary dla wzmocnienia pozycji UE na świecie uważają obronność i bezpieczeństwo (40 proc.), konkurencyjność, gospodarkę i przemysł (32 proc.) oraz niezależność energetyczną (29 proc.).
– Wysokie poparcie nie powinno usypiać czujności, bo jednocześnie Europejczycy mają obawy. Dotyka ich fakt wysokich cen energii, są zaniepokojeni kwestią niekontrolowanej migracji. Na te wyzwania musimy znaleźć realną odpowiedź, czyli tak modyfikować polityki, aby zapewniać ludziom poczucie bezpieczeństwa i pokazywać sprawczość, ale wydaje mi się, że jest też przestrzeń do lepszej komunikacji – ocenia dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.
– Parlament dostrzega potrzebę edukacji ze względu na szerzącą się dezinformację, która podważa dobre zdanie na temat Unii Europejskiej, często za pomocą kłamstw, które są ładnie przebrane w kubraczek opinii. Te opinie bardzo często są podsycane z zewnątrz, przez państwa niebędące członkami Unii Europejskiej, konkurujące z Unią, w których interesie jest, aby Unia była słaba i ulegała rozkładowi. W dobie mediów społecznościowych bardzo łatwo jest szerzyć tego rodzaju opinie, co nie pozostaje bez wpływu na opinię publiczną – mówi Łukasz Kempara, attaché prasowy Parlamentu Europejskiego w Polsce.
Dezinformacja jest jednym z najczęściej wskazywanych zagrożeń związanych z przestrzenią cyfrową. Obawia się jej 69 proc. respondentów Eurobarometru. Zjawisko dezinformacji i rosnącej polaryzacji opinii publicznej sprawia, że instytucje unijne coraz większy nacisk kładą na działania informacyjne i edukacyjne oraz budowanie bezpośredniego kontaktu z obywatelami. Szczególne znaczenie ma to w przypadku młodszych pokoleń, które – jak w przypadku Polski – nie pamiętają rzeczywistości sprzed akcesji do UE i często traktują wiele korzyści jako oczywistość.
– Potrzebna jest edukacja europejska i dyskusja o tym, jak Unię ulepszać, bo to nie jest projekt ani skończony, ani idealny, a jest wiele dylematów, wyzwań, gdzie polski głos jest bardzo potrzebny – mówi Katarzyna Smyk.
Z tegorocznych badań CBOS wynika, że 82 proc. Polaków popiera członkostwo Polski w Unii Europejskiej, a przeciwnych mu jest 14 proc. Najczęściej wskazywane korzyści to swoboda podróżowania (73 proc.), poprawa infrastruktury (52 proc.), możliwość pracy w UE (49 proc.) oraz dostęp do funduszy unijnych (47 proc.).
– Polacy wyróżniają się na tle Europejczyków, ponieważ blisko 80 proc. jest w stanie wskazać w swoim otoczeniu inwestycje zrealizowane ze środków unijnych, podczas gdy średnia unijna wynosi ok. 40 proc. – mówi dyrektorka Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.
Według danych Ministerstwa Finansów od maja 2004 roku do końca 2025 roku Polska otrzymała z budżetu UE łącznie 268,5 mld euro, czyli równowartość ponad 1,2 bln zł. W tym samym czasie wpłaty Polski do budżetu Unii wyniosły 99,5 mld euro, co oznacza dodatnie saldo na poziomie ok. 168 mld euro (ponad 720 mld zł).
– Od pierwszego dnia akcesji Polska była beneficjentem netto w płatnościach budżetowych, a to oznacza, że otrzymywaliśmy najpierw miliony, później miliardy, a teraz zbliżamy się już do biliona polskich złotych czystego zysku transferowego. To oczywiście nie są największe korzyści z naszej obecności, bo Unia Europejska to przede wszystkim wolny rynek, który generuje korzyści dla gospodarki w jeszcze większym stopniu niż te transfery – mówi Łukasz Kempara.
Największa część środków trafiała do Polski w ramach polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej, które odpowiadają za zdecydowaną większość transferów z UE i pozostają głównym źródłem inwestycji publicznych oraz modernizacji infrastruktury.
Polska w ciągu dwóch dekad członkostwa w Unii Europejskiej przeszła jedną z najszybszych transformacji gospodarczych w Europie. Wzrost opierał się nie tylko na transferach finansowych, ale przede wszystkim na dostępie do wspólnego rynku, inwestycjach i mobilności. Nasz kraj znacząco zmniejszył dystans rozwojowy do innych państw UE. Z danych Eurostatu wynika, że PKB per capita liczony według parytetu siły nabywczej wzrósł z 50–52 proc. średniej unijnej w 2004 roku do ok. 80 proc. w 2025 roku.
Napisz komentarz
Komentarze