.jpg)
Czym jest opryszczka i jakie są jej objawy?
Opryszczka wargowa to choroba wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Po pierwszym zakażeniu wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia, najczęściej w zwojach nerwowych, i może uaktywniać się w sprzyjających warunkach. Szacuje się, że większość dorosłych osób ma kontakt z wirusem już w dzieciństwie, choć nie u wszystkich dochodzi do widocznych objawów. Pierwsze zakażenie może przebiegać bezobjawowo lub przypominać przeziębienie – z gorączką, bólem gardła i ogólnym osłabieniem. W przypadku nawrotów objawy są zwykle łagodniejsze i ograniczają się do charakterystycznych zmian na skórze. Typowy przebieg opryszczki rozpoczyna się od uczucia mrowienia, swędzenia lub pieczenia w okolicy ust. Po kilku godzinach lub dniach pojawiają się drobne, bolesne pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym. Z czasem pękają, tworząc nadżerkę, a następnie strup, który odpada po kilku dniach. Zmiany najczęściej lokalizują się na czerwieni wargowej, wokół ust, czasem na skrzydełkach nosa. W niektórych przypadkach opryszczka może pojawić się także w jamie ustnej. Choć choroba zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 7–10 dni, w tym czasie jest zakaźna – wirus przenosi się przez bezpośredni kontakt ze zmianą lub śliną osoby chorej. Warto pamiętać, że opryszczka to nie tylko problem estetyczny. U osób z obniżoną odpornością, małych dzieci czy kobiet w ciąży może mieć cięższy przebieg. W rzadkich przypadkach wirus może prowadzić do powikłań, takich jak opryszczkowe zapalenie rogówki oka.
Skąd się bierze opryszczka i jak ją leczyć?
Do zakażenia wirusem HSV-1 dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt – pocałunek, używanie tych samych sztućców, kubków, ręczników czy kosmetyków do ust. Po wniknięciu do organizmu wirus przemieszcza się wzdłuż włókien nerwowych i pozostaje w stanie latencji. Oznacza to, że nie jest całkowicie eliminowany, a jedynie „uśpiony”. Nawroty opryszczki pojawiają się w sytuacjach, które osłabiają układ odpornościowy. Do najczęstszych czynników wyzwalających należą: stres, przemęczenie, infekcje (np. przeziębienie lub grypa), intensywne nasłonecznienie, urazy w obrębie ust, a także wahania hormonalne, np. podczas menstruacji. U niektórych osób nawroty mogą występować kilka razy w roku. Leczenie opryszczki polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i skróceniu czasu trwania zmian. Najczęściej stosowana jest maść na opryszczkę zawierająca substancje przeciwwirusowe, takie jak acyklowir lub pencyklowir. Preparaty te hamują namnażanie wirusa, szczególnie jeśli zostaną zastosowane już na etapie mrowienia i pieczenia, czyli przed pojawieniem się pęcherzyków. Wczesne wdrożenie leczenia może ograniczyć rozwój zmian lub sprawić, że będą mniej nasilone. Oprócz leków przeciwwirusowych dostępne są także preparaty łagodzące, które przyspieszają gojenie i zmniejszają dyskomfort. W przypadku częstych i nasilonych nawrotów lekarz może zalecić doustne leki przeciwwirusowe. W profilaktyce ważne jest dbanie o odporność – zdrowa dieta, odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna i unikanie przewlekłego stresu. Osoby ze skłonnością do opryszczki powinny również chronić usta przed nadmiernym słońcem, stosując pomadki z filtrem UV. Choć opryszczka jest powszechną i zazwyczaj łagodną infekcją, jej nawrotowy charakter sprawia, że warto znać mechanizmy jej powstawania oraz sposoby skutecznego reagowania na pierwsze objawy. Szybkie zastosowanie odpowiedniej maści na opryszczkę może znacząco skrócić czas trwania zmian i ograniczyć ich uciążliwość. Więcej na blogu Webpharm.
