Od postępowania karnego do cywilnego
Głównym celem procesu karnego jest ustalenie sprawcy przestępstwa oraz pociągnięcia go do odpowiedzialności. Nie oznacza to jednak, że sędzia nie może ustalić wysokości odszkodowania. Kodeks postępowania karnego wyraźnie mówi, że sprawą należy kierować tak, by wydane w nenij orzeczenie uwzględniało prawnie chronione interesy pokrzywdzonego. Dlatego może on ubiegać się o odszkodowanie lub też zadośćuczynienie. Czym różnią się oba terminy? Odszkodowanie to obowiązek wyrównania strat materialnych. Natomiast zadośćuczynienie to finansowa rekompensata za krzywdy, których nie można przeliczyć na pieniądze, np. obrażenia zdrowotne.
Podstawą prawną dochodzenia odszkodowań w procesie karnym jest art. 46 § 1 kodeksu karnego. Zgodnie z nim sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego orzeka o naprawieniu szkody w całości bądź części. Kluczowe jest tutaj sformułowanie „może orzec”. Jeśli sąd w toku postępowania uzna, że rekompensata jest zasadna, to może z urzędu nałożyć na skazanego obowiązek naprawienia szkody. Pamiętajmy, że dochodzenie odszkodowania na drodze karnej wydłuża proces. Poza tym kodeks karny wyraźnie wskazuje, że tą drogą pokrzywdzony może odzyskać tylko część roszczeń. Musi więc być przygotowany na rozstrzygnięcie sprawy drogą cywilnoprawną.
Dochodzenie odszkodowań – koszty
Jeśli sprawa karna zakończy się i sąd wskaże winnego, to poszkodowany powołując się na to orzeczenie, może ubiegać się o odszkodowanie w sądzie cywilnym. Proces ten nie jest jednak krótki. Jego czas jest uzależniony od charakteru sprawy oraz szybkości pracy sądu. Sam czas oczekiwania na wniesienie sprawy wokandę może wynieść nawet sześć miesięcy. Sam proces trwa zaś od sześciu do ośmiu miesięcy. Zwykle w tym czasie odbywa się od trzech do pięciu rozpraw. Sąd w tym czasie przesłuchuje strony postępowania, wskazanych świadków, a także powołuje biegłych.
Zanim uzyskamy odszkodowanie, musimy też ponieść stosowne koszty procesowe. Zalicza się do nich opłatę od pozwu w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, zaliczkę na poczet opinii biegłych sądowych oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, która wynosi 17 złotych. Poza tym musimy liczyć się z tym, że w przypadku przegrania sprawy sąd może obciążyć nas także kosztami pełnomocnika strony przeciwnej. Dlatego zanim zdecydujemy się na wniesienie wniosku, udajmy się do prawnika. Tutaj sprawdzisz, w jakim zakresie otrzymasz pomoc w konkretnych przypadkach. Największą zaletą jest jednak komfort psychiczny. Wybór dobrego prawnika pozwoli ci oderwać się od sprawy i skupić się na codziennych zadaniach.
