Association of International Certified Professional Accountants (AICPA i CIMA), we współpracy z Enterprise Risk Management (ERM) Initiative Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej (North Carolina State University Enterprise Risk Management Initiative), opublikowało wyniki globalnej ankiety badającej, jak liderzy biznesu postrzegają szanse i ryzyka związane ze sztuczną inteligencją (AI) w różnych regionach, branżach i typach organizacji. W ankiecie wzięło udział 1 735 przedstawicieli kadry kierowniczej z ośmiu regionów i ośmiu sektorów. Wyniki pokazują coraz bardziej zróżnicowany krajobraz adopcji sztucznej inteligencji: podczas gdy część organizacji przechodzących transformację dzięki AI (ang. AI Transformed Entities) osiąga już wymierne korzyści strategiczne, większość firm nadal nie posiada kompetencji, systemów ani ładu korporacyjnego, które pozwalałyby wdrażać AI w sposób efektywny.
„Kadry zarządzające i rady nadzorcze muszą zrozumieć, że korzyści i ryzyka związane z AI idą w parze i rosną równolegle. Ład korporacyjny, kompetencje i infrastruktura nie są opcjonalne – są konieczne” – podkreśla Mark Beasley, Alan T. Dickson Distinguished Professor and Director, ERM Initiative at North Carolina State, i dodaje: „To badanie dowodzi, że organizacje, które świadomie podchodzą do budowania gotowości, już dziś wyraźnie wyprzedzają pozostałych”.
Liderzy AI szybko zostawiają resztę w tyle
Głównym wnioskiem badania jest narastająca przepaść pomiędzy organizacjami, które wcześnie zaadaptowały AI, a pozostałymi firmami. Wśród 453 „wczesnych użytkowników”, którzy deklarują, że AI „znacząco” lub „w dużym stopniu” wpływa już na ich model biznesowy:
73% wskazuje, że AI daje im przewagę strategiczną,
54% obawia się, że konkurenci mogą wykorzystać AI efektywniej,
69% uznaje AI za jedno z 10 największych ryzyk lub duże ryzyko,
65% rad nadzorczych lub zarządów w tych firmach aktywnie zajmuje się tematem ryzyk AI (w porównaniu do 30% w całej grupie badawczej).
To wyraźnie pokazuje, że firmy osiągające realną integrację AI zyskują strategiczny impuls, ale jednocześnie stają przed rosnącymi wyzwaniami związanymi z zarządzaniem ryzykiem.
Dla pozostałych organizacji barierą jest gotowość, nie strategia
Mimo rosnącego zainteresowania sztuczną inteligencją, większość firm jest na tę technologię operacyjnie nieprzygotowana.
W całej próbie badawczej:
tylko 24–27% organizacji deklaruje, że ma odpowiednie kompetencje w zespołach, gotowość systemów IT lub przygotowanie regulacyjne,
mniejsze organizacje są najsłabiej przygotowane – mniej niż 1 na 5 posiada odpowiednie kompetencje czy infrastrukturę,
organizacje przechodzące transformację dzięki AI są niemal dwukrotnie lepiej przygotowane w zakresie kompetencji (50%), IT (48%) i gotowości regulacyjnej (51%).
Ta różnica w poziomie przygotowania pokazuje, że wcześni użytkownicy AI umacniają swoją przewagę strategiczną dzięki świadomemu budowaniu zdolności, podczas gdy ci wdrażający technologię wolniej ryzykują, że zostaną coraz bardziej w tyle.
„AI przestała być ciekawą nowinką – stała się strategicznym akceleratorem odróżniającym organizacje, które budują fundamenty pod jej wdrażanie, od tych, które wciąż odkrywają jej potencjał” – mówi Tom Hood, Executive Vice President Business Growth & Engagement, AICPA i CIMA, i dodaje: „Dane pokazują, że przepaść się pogłębia – wcześni użytkownicy zyskują przewagę konkurencyjną, jednocześnie poważniej podchodząc do ryzyk związanych ze sztuczną inteligencją. Liderzy, którzy już dziś inwestują w budowanie gotowości, będą wyznaczać krzywą możliwości w przyszłości”.
Wpływ AI znacząco różni się w zależności od regionu i branży
Trendy regionalne: Największy poziom transformacji modeli biznesowych dzięki AI notują kraje rozwijające się:
Afryka Południowa, Azja Centralna i Południowa oraz Azja Wschodnia i Południowo‑Wschodnia raportują 36–42% strategicznego wpływu i budowania przewagi konkurencyjnej dzięki AI,
Ameryka Północna i Europa wypadają znacznie słabiej plasując się na poziomie 18–22%, co sugeruje ostrożniejsze podejście lub wolniejsze tempo wdrażania.
Regiony o najwyższym poziomie wdrożeń deklarują również najszybciej zmieniające się profile ryzyka oraz większą wagę przykładaną przez zarządy i rady nadzorcze do kwestii związanych z ryzykami AI.
Dynamika branżowa: Najsilniejszą dynamikę wdrażania AI wykazują sektory intensywnie wykorzystujące dane i charakteryzujące się wysoką złożonością operacyjną:
sektor wydobywczy (górnictwo) – wyprzedza wszystkie pozostałe sektory (45% wpływu na model biznesowy; 48% przewagi strategicznej)
usługi profesjonalne i biznesowe oraz transport – szybki wzrost adopcji napędzany automatyzacją i analityką,
usługi finansowe – największe obawy przed konkurencją (33% boi się zdystansowania przez konkurencję),
branże jak budownictwo i handel – odnotowują wolniejsze tempo wdrażania AI, głównie przez rozproszone procesy i przestarzałą infrastrukturę.
Te zależności potwierdzają bezpośrednią relację między klarownością zastosowań, jakością i zakresem danych oraz wartością uzyskiwaną z AI.
Ryzyka związane z AI rosną i stają się coraz bardziej wyraźne
W całej próbie badawczej 46% firm uznaje dziś sztuczną inteligencję za jedno z 10 najważniejszych ryzyk lub duże ryzyko. Ten wskaźnik wzrasta do 69% wśród organizacji przechodzących transformację dzięki AI – to wyraźny dowód na to, że korzyści i ryzyka związane ze sztuczną inteligencją rosną równolegle.
Krajobraz ryzyka również zmienia się bardzo szybko:
26% wszystkich firm deklaruje, że ryzyka związane z AI „znacząco” lub „w dużym stopniu” się zmieniają,
wśród firm przechodzących transformację dzięki AI – to aż 60%.
Najszybciej ewoluujące ryzyka i największy stopień uwagi ze strony zarządów i rad nadzorczych odnotowują usługi finansowe i szeroko rozumiane usługi.
To jasny sygnał, że wraz z przejściem od eksperymentów do wdrożeń korporacyjnych rośnie potrzeba solidnego ładu korporacyjnego, modelowego zarządzania ryzykiem oraz międzyfunkcyjnego nadzoru.
Źródło: AICPA & CIMA
Napisz komentarz
Komentarze