28 października 2026 roku Park Miejski w Gryficach zamienił się w przestrzeń pełną przyrodniczych wyzwań i ekologicznych odkryć. To właśnie tam odbyła się gra terenowa „Eko Zamieszanie”, skierowana do pięcioosobowych drużyn uczniów klas IV–VI szkół podstawowych. Wydarzenie zostało przygotowane tak, aby połączyć aktywność na świeżym powietrzu z praktyczną edukacją ekologiczną.

Młodzi uczestnicy nie tylko spędzili czas poza szkolnymi ławkami, ale też mogli przekonać się, że nauka o środowisku wcale nie musi ograniczać się do podręczników. Formuła gry zachęcała do działania, obserwacji i wspólnego rozwiązywania zadań, a jednocześnie pokazywała, jak blisko codziennego życia znajdują się tematy związane z ochroną przyrody i zasobów wodnych.

Pięć stacji i wiele ekologicznych wyzwań

Na uczestników czekało pięć stacji zadaniowych, które sprawdzały wiedzę, spostrzegawczość oraz umiejętność współpracy. Drużyny rozpoznawały gatunki drzew, rozwiązywały przyrodnicze zagadki, poznawały świat zwierząt, a także odkrywały tajemnice związane z wodą. Taka forma zajęć pozwalała dzieciom uczyć się przez doświadczenie, co często przynosi lepsze efekty niż tradycyjne metody nauczania.

Każde zadanie miało nie tylko walor zabawy, ale również konkretny cel edukacyjny. Uczniowie mogli lepiej zrozumieć, jak funkcjonuje otaczający ich ekosystem i dlaczego ochrona zasobów wodnych jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań. Dzięki temu gra stawała się nie tylko atrakcyjną formą spędzania czasu, lecz także ważną lekcją odpowiedzialności za najbliższe otoczenie.

Nauka, integracja i zdrowa rywalizacja

Organizatorzy postawili nie tylko na przekazywanie wiedzy, ale także na budowanie relacji i rozwijanie kompetencji społecznych. Wspólne wykonywanie zadań sprzyjało integracji, uczyło podziału ról w zespole i wzmacniało umiejętność współpracy. Nie zabrakło przy tym zdrowej rywalizacji, która dodatkowo mobilizowała uczestników do zaangażowania.

Atmosfera wydarzenia była pełna pozytywnej energii i ciekawości świata przyrody. To szczególnie ważne w przypadku najmłodszych, ponieważ właśnie w tym wieku najłatwiej kształtować dobre nawyki i wrażliwość na kwestie środowiskowe. Pokazanie dzieciom, że troska o naturę zaczyna się od codziennych decyzji, może zaprocentować w przyszłości znacznie bardziej niż jednorazowa lekcja.

Ważny sygnał dla lokalnej społeczności

Organizatorem wydarzenia była Gmina Gryfice, a przedsięwzięcie wsparła Fundacja ORLEN dla Pomorza. Tego typu inicjatywy pokazują, że edukacja ekologiczna może być realizowana w sposób nowoczesny, angażujący i bliski młodym mieszkańcom. To również dowód na to, że lokalne działania mają realny wpływ na budowanie świadomości ekologicznej wśród dzieci i młodzieży.

Gra „Eko Zamieszanie” pokazała, że wiedza o przyrodzie i wodzie może stać się inspirującą przygodą. Dla uczestników była to okazja do zdobycia nowych doświadczeń, a dla całej społeczności czytelny sygnał, że warto inwestować w projekty, które łączą edukację, aktywność i troskę o środowisko.

Fot: Gmina Gryfice

W barwnym korowodzie uczestniczyła cała społeczność szkolna na czele z panią dyrektor Marzeną Stępień. Swoją obecnością zaszczycili nas również wyjątkowi goście –pan Radosław Kos, Podinspektor ds. bezpieczeństwa, promocji i sportu, który reprezentował Burmistrza Gminy Płoty oraz ks. Ryszard Raczkiewicz. Nie zabrakło także przedstawicieli Policji, którzy dbają o nasze bezpieczeństwo nie tylko od święta. Ramię w ramię z uczniami maszerowali nauczyciele, pracownicy administracji, obsługi, rodzice, dziadkowie oraz lokalni mieszkańcy. 

Nad organizacją i sprawnym przebiegiem całego wydarzenia czuwali koordynatorzy akcji – pan Adam Wolański oraz pani Żaneta Haraszczuk.

Punktualnie o godzinie 10.00 rozśpiewany i błyszczący tłum ruszył sprzed budynku szkoły. Na czele pochodu jechał policyjny radiowóz, który dbał o bezpieczeństwo uczestników i pilotował naszą trasę. To nie był zwykły spacer – dzieci i dorośli, wyposażeni w kamizelki, opaski i różnorodne odblaski, maszerowali z kolorowymi balonami oraz instrumentami w dłoniach. W całym Wyszoborze niosła się głośna, energiczna muzyka, a radosna atmosfera udzieliła się również mieszkańcom, którzy z uśmiechem pozdrawiali nas ze swoich posesji.  Było głośno, radośnie i przede wszystkim – bezpiecznie!

To jednak nie był koniec atrakcji. Po powrocie do szkoły na uczestników czekał niesamowity finał – pokaz odblaskowej mody! Uczniowie i nauczyciele zaprezentowali na wybiegu niezwykle kreatywne, autorskie stylizacje, udowadniając, że noszenie odblasków może być nie tylko bezpieczne, ale też bardzo stylowe i nowoczesne.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom, gościom oraz przedstawicielom policji za tak liczny udział i wspólną zabawę. Dzięki Wam pokazaliśmy, że Szkoła Podstawowa w Modlimowie dba o bezpieczeństwo i potrafi zjednoczyć się wokół tak ważnej idei!

Taką inicjatywą pokazaliśmy wspólnie, że SP Modlimowo świeci przykładem i dba o 

Żaneta Haraszczuk

Rynek pierwotny wszedł w drugą połowę 2026 roku z wyraźnym ożywieniem popytu. Według Otodom w sierpniu na siedmiu największych rynkach sprzedano ponad 4,3 tys. mieszkań, o 25 proc. więcej niż rok wcześniej. Od początku roku nabywców znalazło ponad 32 tys. lokali, czyli około 40 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Jednocześnie w ofercie znajduje się duża liczba mieszkań, które można kupić praktycznie od ręki. To sprawia, że konkurencja między inwestycjami nie musi sprowadzać się wyłącznie do ceny za metr. Coraz większego znaczenia nabiera cały produkt: lokalizacja, układ mieszkania, standard części wspólnych, termin odbioru, ale także to, jak długa droga dzieli kupującego od faktycznego zamieszkania.

Gotowe do odbioru nie zawsze oznacza gotowe do zamieszkania

Pod koniec sierpnia 2026 r. na siedmiu największych rynkach w sprzedaży było około 71 tys. nowych mieszkań. Blisko 20 tys. z nich było już oddanych do użytkowania, co oznacza ponad jedną czwartą całej oferty i najwyższy poziom co najmniej od końca 2019 r. Rok wcześniej gotowe mieszkania odpowiadały za 18 proc. sprzedaży, podczas gdy w sierpniu 2026 r. ich udział wzrósł do 32 proc. Zmieniła się również struktura sprzedaży. Rok wcześniej mieszkania gotowe odpowiadały za 18 proc. transakcji na siedmiu największych rynkach. W sierpniu 2026 r. ich udział wzrósł do 32 proc. To istotna zmiana z punktu widzenia dewelopera. Gotowy lokal można obejrzeć, sprawdzić rzeczywiste nasłonecznienie, widok z okna czy jakość części wspólnych i odebrać bez wielomiesięcznego oczekiwania. Stan deweloperski oznacza jednak, że zaraz po odbiorze rozpoczyna się następny proces: projekt, materiały, zamówienia, dostawy i prace wykonawcze.

– Duża liczba gotowych mieszkań zmienia sposób konkurowania na rynku. Jeżeli klient może odebrać lokal praktycznie od razu, naturalnie zaczyna patrzeć również na to, ile czasu minie do momentu, kiedy rzeczywiście będzie mógł z niego korzystać. Z tej perspektywy wykończenie może stać się częścią oferty dewelopera, ale tylko wtedy, kiedy cały model jest dobrze przygotowany organizacyjnie i kosztowo – mówi Piotr Cichy, Pełnomocnik Zarządu ds. Inwestycji w MAXFLIZ, który rozwija program Invest Profit skierowany do deweloperów.

Przy dużej podaży gotowych lokali taka możliwość może być jednym z elementów różnicujących inwestycję. Nie musi zastępować stanu deweloperskiego, ale daje klientowi alternatywną drogę od zakupu do użytkowania mieszkania.

Wykończenie musi być skalowalne

Z perspektywy dewelopera rozszerzenie oferty o pakiety wykończeniowe ma sens tylko wtedy, gdy proces pozostaje przewidywalny. Najbardziej ryzykowny byłby model, w którym każdy nabywca otrzymuje praktycznie nieograniczoną możliwość indywidualizacji. Im więcej wariantów materiałów, zmian wprowadzanych już podczas realizacji i wyjątków od przyjętego standardu, tym trudniej kontrolować koszty, terminy i jakość w większej skali. Dlatego program wykończeniowy powinien być projektowany inaczej niż indywidualne wnętrze dla pojedynczego klienta. Potrzebne są określone poziomy standardu, ograniczona liczba wariantów i materiały, których dostępność można zabezpieczyć odpowiednio wcześniej. Inaczej może wyglądać pakiet dla inwestycji z segmentu popularnego, inaczej dla projektu premium, a jeszcze inaczej w inwestycji, w której znaczną część klientów stanowią nabywcy kupujący lokale z myślą o wynajmie. Pakiet nie musi przy tym oznaczać identycznych mieszkań.

– Największą wartością nie jest stworzenie katalogu z setką możliwych kombinacji. Z punktu widzenia inwestycji ważniejsza jest dobrze przygotowana baza: kilka spójnych wariantów, policzone koszty, zabezpieczona dostępność materiałów i jasna odpowiedzialność za realizację. Klient powinien mieć wybór, ale model musi być możliwy do powtórzenia w kilkudziesięciu czy kilkuset lokalach – wskazuje Piotr Cichy.

To właśnie odróżnia program wykończeniowy od zwykłego polecenia nabywcy firmy remontowej. Standard i sposób realizacji można przygotować wcześniej, zamiast za każdym razem budować proces od początku.

Kilka firm czy jeden odpowiedzialny partner?

Drugim wyzwaniem jest liczba podmiotów uczestniczących w realizacji. W typowym wykończeniu jedna firma może odpowiadać za projekt, inna za materiały, kolejne za transport, stolarkę czy prace wykonawcze. W przypadku jednego mieszkania oznacza to dużą liczbę kontaktów. Przy kilkudziesięciu lokalach skala problemu szybko rośnie. Z perspektywy dewelopera nie wystarczy więc przygotowanie atrakcyjnego katalogu materiałów. Trzeba uwzględnić terminy dostaw, magazynowanie, dostępność produktów, harmonogram prac, koordynację ekip oraz sposób odbioru gotowych mieszkań.

– Przy większej liczbie lokali ryzykiem staje się rozmycie odpowiedzialności. Jeżeli projekt, zakupy, logistyka i wykonawstwo funkcjonują osobno, łatwo dochodzi do sytuacji, w której każdy odpowiada tylko za własny fragment. Dla dewelopera ważniejsze od liczby podwykonawców jest więc to, czy cały proces ma jednego koordynatora i czy można go zsynchronizować z harmonogramem inwestycji – mówi ekspert MAXFLIZ.

Z biznesowego punktu widzenia chodzi również o skalę. Deweloper, który chce wprowadzić do swojej oferty usługę wykończenia mieszkań, niekoniecznie musi sam tworzyć zespół projektantów, zakupowców, logistyków i wykonawców. Alternatywą jest włączenie zewnętrznego partnera już na etapie przygotowania modelu usługi.

Nie każdy lokal musi być wykończony pod klucz

Nie oznacza to, że stan deweloperski będzie znikał z rynku. Dla wielu klientów możliwość samodzielnego zaprojektowania wnętrza pozostaje ważnym argumentem – szczególnie tam, gdzie kupujący oczekuje dużej swobody i indywidualizacji. Dlatego bardziej prawdopodobny jest rozwój modelu hybrydowego. Klient może kupić mieszkanie w stanie deweloperskim albo wybrać przygotowaną wcześniej ścieżkę wykończenia. Dla dewelopera wartość takiego rozwiązania nie musi sprowadzać się do marży na samej usłudze. Znaczenie może mieć również łatwiejsze różnicowanie gotowej oferty, skrócenie klientowi drogi do zamieszkania i stworzenie dodatkowego argumentu w sprzedaży lokalu, który konkuruje z dziesiątkami innych dostępnych od ręki. 

Przy rosnącej liczbie gotowych mieszkań produkt deweloperski coraz częściej może więc kończyć się później niż na odbiorze kluczy. Nie dlatego, że każdy deweloper powinien stać się firmą wykończeniową, ale dlatego, że część klientów będzie oczekiwać nie tylko gotowego lokalu, lecz również przewidywalnej drogi do momentu, w którym naprawdę można w nim zamieszkać.

Sześć godzin różnicy. Ile czasu naprawdę mamy dla siebie?

Według badania CBOS z sierpnia 2026 roku Polacy deklarują średnio 21 godzin czasu wolnego tygodniowo. Mediana wynosi jednak 15 godzin, co oznacza, że połowa osób, które podały konkretną liczbę godzin, dysponuje nie więcej niż takim czasem. Różnica między kobietami a mężczyznami jest wyraźna. Polki deklarują średnio 18 godzin czasu wolnego tygodniowo, a Polacy 24 godziny. W przeliczeniu na cały tydzień oznacza to sześć godzin różnicy. Nie wszyscy uważają przy tym, że mają wystarczająco dużo czasu na odpoczynek. Aż 37 proc. badanych deklaruje, że ma go mniej, niż potrzebuje. Problem szczególnie dotyczy osób aktywnych zawodowo – w tej grupie niedobór czasu wolnego wskazuje 53 proc. respondentów. Najczęściej na brak czasu narzekają osoby w wieku 35–44 i 45–54 lata. W tych grupach odpowiednio 53 i 54 proc. badanych uważa, że ma go za mało. 

Książka przed telewizorem i sportem. Co wybieramy w wolnych chwilach?

Choć czasu na odpoczynek nie zawsze wystarcza, książki pozostają jednym z najczęściej wskazywanych sposobów jego spędzania. W badaniu CBOS respondenci samodzielnie wymieniali aktywności, którym zwykle poświęcają wolne chwile. Najwięcej, bo 27 proc., wskazało czytanie książek. Oglądanie telewizji i uprawianie sportu wymieniło po 18 proc. badanych, a spacery – 16 proc. Największe różnice między płciami dotyczą właśnie czytania. Lekturę książek wśród swoich sposobów spędzania wolnego czasu wymienia 39 proc. kobiet i tylko 14 proc. mężczyzn. Po książki częściej niż ogół respondentów sięgają również mieszkańcy największych miast (46 proc.), osoby z wyższym wykształceniem (42 proc.) oraz przedstawiciele kadry kierowniczej i pracownicy administracyjno-biurowi (po 48 proc.). Czytelnictwo zajmuje ważne miejsce również w codziennych aktywnościach kulturalnych. Z opublikowanego raportu Narodowego Centrum Kultury „Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.” wynika, że 33 proc. badanych czyta książki dla przyjemności przynajmniej raz w tygodniu. Dla porównania 38 proc. z taką częstotliwością ogląda filmy, seriale lub reportaże na platformach streamingowych.

– Nie traktowałabym tych wyników jak pojedynku książki z telewizorem czy internetem. Każdy z nas odpoczywa inaczej, a literatura wcale nie musi konkurować z innymi formami rozrywki. Jako pisarkę najbardziej interesuje mnie moment, w którym czytelnik tak angażuje się w historię, że zaczyna przejmować się losem bohaterów, zastanawiać nad ich decyzjami i niecierpliwie czeka na kolejny rozdział. Właśnie w tym tkwi siła dobrej opowieści. Nie czytamy przecież po to, żeby poprawiać statystyki. Czytamy, bo chcemy wiedzieć, co wydarzy się dalej – mówi Weronika Kalisiak, pisarka, autorka książek z gatunku romantasy.

Czytanie to nie tylko samotna przyjemność

Choć lektura często kojarzy się z indywidualnym odpoczynkiem, książki mogą być również pretekstem do rozmów, wymiany opinii i budowania relacji. Pokazuje to badanie Narodowego Centrum Kultury. Wśród osób podejmujących poszczególne aktywności kulturalne 55 proc. czytelników deklaruje, że rozmawia z innymi o przeczytanych książkach, a 42 proc. wymienia się książkami. Dla porównania rozmowy o obejrzanych filmach i serialach prowadzi 70 proc. ich odbiorców. Literatura nie musi więc kończyć się na samotnym czytaniu. Może być początkiem rozmowy ze znajomymi, inspiracją do polecenia komuś ciekawej historii albo okazją do poznania osób o podobnych zainteresowaniach.

Jak mówi Weronika Kalisiak– Najciekawsze w tych danych jest to, że kobiety częściej wybierają książki, choć mają mniej czasu dla siebie. Myślę, że w dyskusji o czytelnictwie zbyt często skupiamy się na tym, ile książek powinniśmy przeczytać, zamiast zastanowić się, dlaczego w ogóle chcemy po nie sięgać. Literatura pozwala na chwilę oderwać się od własnych spraw, wejść w życie bohaterów, przeżywać ich emocje i spojrzeć na różne sytuacje z innej perspektywy. Nie warto jednak zamieniać czytania w kolejne zadanie do wykonania. Dobra książka nie powinna wymagać od nas dyscypliny. Powinna sprawiać, że sami chcemy do niej wracać.

Czas to niejedyna bariera. Liczy się także dostęp do kultury

Badanie Narodowego Centrum Kultury pokazuje, że mimo dużego zainteresowania aktywnościami kulturalnymi część mieszkańców wciąż napotyka bariery w korzystaniu z lokalnej oferty. Aż 35 proc. badanych deklaruje, że trudno znaleźć im w pobliżu ciekawe wydarzenia kulturalne. Problem ten częściej dotyczy mieszkańców wsi (42 proc.) niż największych miast, liczących ponad 500 tys. mieszkańców (24 proc.). Znaczenie mają również koszty. Uczestnictwo w kulturze za duży wydatek uznaje 45 proc. kobiet i 33 proc. mężczyzn. Jednocześnie niemal jedna czwarta respondentów (23 proc.) zadeklarowała, że w 2025 roku po raz pierwszy w dorosłym życiu skorzystała z przynajmniej jednego z badanych rodzajów aktywności oferowanych przez instytucje kultury. Najczęściej impulsem była ciekawość wydarzenia (32 proc. osób z tej grupy) oraz polecenie lub zachęta ze strony innych (25 proc.). Wyniki te wskazują, że zainteresowanie kulturą może pojawiać się na różnych etapach życia. Ważne pozostaje jednak to, czy dostępna oferta odpowiada potrzebom i możliwościom mieszkańców.

Nie chodzi tylko o to, ile mamy czasu, ale też jak chcemy go spędzać

Zestawienie badań CBOS i Narodowego Centrum Kultury pokazuje dwa wymiary korzystania z czasu wolnego. Z jednej strony kobiety deklarują, że mają go mniej niż mężczyźni. Z drugiej znacznie częściej wymieniają książki wśród swoich sposobów odpoczynku. Nie oznacza to, że mniejsza ilość czasu wolnego skłania do częstszego czytania. Badania nie pozwalają ustalić takiej zależności. Pokazują jednak, że dla wielu osób książka pozostaje istotnym elementem codzienności, niezależnie od konkurencji ze strony innych form rozrywki. Wraz z nadejściem jesieni, gdy więcej aktywności przenosi się do domów, warto więc spojrzeć na czytanie nie jak na kolejne postanowienie czy obowiązek, ale jedną z dostępnych form odpoczynku.

Źródła

1. CBOS, „Czas wolny Polaków”, komunikat z badań nr 83/2026, Daria Litwin, 11 sierpnia 2026 r. Badanie przeprowadzone 2–12 lipca 2026 r. na reprezentatywnej próbie 938 dorosłych mieszkańców Polski. Pełny raport CBOS.

2. Narodowe Centrum Kultury, „Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.”, Antoni Głowacki, komunikat opublikowany 21 września 2026 r. Badanie zrealizowane przez Opinia24 od 28 października do 7 listopada 2025 r. metodą CATI na próbie 1000 dorosłych Polaków. Raport i materiały źródłowe NCK.

W programie koncert ANDREO E KARINA – FELICITÀ! Na żywo zabrzmią największe przeboje Al Bano i Rominy Power, m.in. „Felicità”, „Sempre Sempre” i „Ci sarà”. Następnie parkiet przejmą tańce!

Na uczestników czekają również andrzejkowe wróżby z wróżką „Ta Czarna”, tradycyjne lanie wosku, fotobudka, poczęstunek i niespodzianki.

To świetna okazja, żeby wybrać się gdzieś we dwoje, spotkać z przyjaciółmi i spędzić listopadową sobotę przy dobrej muzyce.

Andrzejki w Ogrodach Przelewice
21 listopada 2026 r., godz. 18:00
Pałac Ogrodów Przelewice 
Cena: 125 zł/os.

Uwaga! Rezerwacje tylko do 10 listopada. Liczba miejsc jest ograniczona.

Jak zarezerwować miejsce?

Zadzwoń lub napisz do Recepcji Pałacu. Otrzymasz informacje dotyczące płatności 
i numer rachunku bankowego.

Tel. 799 045 827
recepcja@ogrodprzelewice.pl

Nie odkładaj planów na ostatnią chwilę. 
Zarezerwuj miejsca już dziś!

Jeszcze do niedawna o termomodernizacji mówiliśmy przede wszystkim w kontekście sezonu grzewczego. Celem było ograniczenie strat ciepła, zmniejszenie zużycia paliwa i obniżenie rachunków za ogrzewanie. Dziś takie spojrzenie jest już niepełne. Zmiany klimatyczne sprawiają, że budynki muszą radzić sobie zarówno z chłodem, jak i coraz częstszymi okresami wysokich temperatur. W tym kontekście znaczenie termomodernizacji wyraźnie rośnie.

Dom odporny na upały

Tegoroczne lato pokazało, jak dużym problemem mogą być również upały. Przez wiele dni temperatura utrzymywała się na poziomie powyżej 30°C, a w najgorętsze z nich osiągała nawet 40°C. W takich warunkach odpowiednia izolacja ścian zewnętrznych pomaga spowolnić nagrzewanie budynku i ograniczyć ilość ciepła przedostającego się do wnętrza. Dzięki temu łatwiej utrzymać komfortową temperaturę, a klimatyzacja nie musi pracować tak intensywnie, co może przełożyć się na mniejsze zużycie energii i niższe koszty chłodzenia.

Potwierdzają to wyniki badań prowadzonych w parku badawczym materiałów budowlanych Baumit Viva. Pokazują one, jak istotną różnicę robi właściwie dobrane ocieplenie. Podczas letnich fal upałów, gdy temperatura powietrza przekraczała 36°C, we wnętrzach zaizolowanych budynków o masywnej konstrukcji utrzymało się komfortowe 25°C – i to bez konieczności używania klimatyzacji. W tym samym czasie nieocieplone obiekty szybko nagrzewały się do 30°C.

– Od pewnego czasu zmienia się nasze spojrzenie na termomodernizację. O ile dawniej priorytetem była ochrona przed mrozem, o tyle dziś również wyzwaniem staje się zapobieganie przegrzewaniu wnętrz. Izolacja ścian zewnętrznych tworzy barierę pasywną, która opóźnia napływ ciepła. Dzięki temu klimatyzacja, jeśli w ogóle jest potrzebna, może pracować z mniejszą intensywnością, pomagając ograniczyć zużycie energii – tłumaczy Paweł Bigaj, Product Manager w firmie Baumit.

Mniej grzania, niższe rachunki, mniej smogu

Gdy temperatura za oknem spada, w nieocieplonym domu trzeba dostarczać więcej energii, aby utrzymać komfort cieplny. Ciepło szybciej ucieka przez ściany, dlatego źródło ogrzewania musi pracować intensywniej i dłużej. W przypadku kotłów wykorzystujących paliwa stałe oznacza to również większe zużycie opału.

Ocieplenie ścian zmienia ten bilans. Mniejsze straty ciepła oznaczają mniejsze zapotrzebowanie budynku na energię do utrzymania odpowiedniej temperatury. W efekcie można zużyć mniej paliwa, a tym samym ograniczyć emisję zanieczyszczeń powstających podczas jego spalania.

– Dobrze ocieplony budynek potrzebuje mniej energii do ogrzania, dlatego źródło ciepła nie musi pracować tak intensywnie. W przypadku domów ogrzewanych paliwami stałymi mniejsze zapotrzebowanie na ciepło może przełożyć się na mniejsze zużycie opału, a tym samym na ograniczenie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń. Korzyść jest podwójna: niższe rachunki za ogrzewanie i mniejsza emisja zanieczyszczeń – zaznacza Paweł Bigaj.

Ma to szczególne znaczenie w sezonie grzewczym, kiedy problem jakości powietrza w wielu miejscowościach staje się bardziej odczuwalny. Termomodernizacja nie zastępuje oczywiście wymiany starego źródła ciepła, ale ogranicza ilość energii, którą trzeba w budynku wytworzyć. Dlatego połączenie ocieplenia z modernizacją systemu grzewczego pozwala działać jednocześnie na rzecz niższych kosztów ogrzewania i ograniczenia emisji zanieczyszczeń.

Jedna inwestycja, wiele korzyści

Termomodernizacja przynosi korzyści, które wykraczają poza poprawę parametrów energetycznych budynku. Dobrze zaizolowane ściany pomagają utrzymać bardziej stabilne warunki we wnętrzach, zwiększając komfort mieszkańców, a ograniczenie zużycia energii i paliw może przełożyć się na niższe koszty użytkowania domu i mniejszą emisję zanieczyszczeń.

Warto pamiętać także o efekcie wizualnym. Wykonanie ocieplenia ścian zewnętrznych wiąże się z odtworzeniem warstwy elewacyjnej, dlatego jest to również dobry moment na zmianę wyglądu domu. Nowy kolor, struktura tynku czy sposób wykończenia mogą całkowicie odmienić fasadę.

Czy trzeba czekać do wiosny z ociepleniem domu?

Aby termomodernizacja przyniosła oczekiwane rezultaty – od oszczędności energii po całoroczny komfort – kluczowe są odpowiednio dobrane materiały, kompletny system ociepleń oraz staranne wykonawstwo. Prace należy prowadzić zgodnie z wymaganiami dotyczącymi warunków aplikacji i zaleceniami producenta.

Standardowo zaleca się wykonywanie prac ociepleniowych w temperaturze od +5°C do +25°C. Nie oznacza to jednak, że wraz z nadejściem chłodniejszych dni kończy się sezon na prace elewacyjne. Na rynku dostępne są rozwiązania przeznaczone do pracy w niższych temperaturach, które dzięki przyspieszonemu wiązaniu pozwalają sprawnie prowadzić poszczególne etapy prac w trudniejszych warunkach pogodowych – przy zachowaniu odpowiedniego reżimu technologicznego.

– Przykładem takiego rozwiązania jest zaprawa klejowo-szpachlowa Baumit StarContact Speed. Specjalna receptura pozwala na prowadzenie prac ociepleniowych w temperaturach od +1°C do +15°C oraz przy podwyższonej wilgotności. Dzięki temu wykonawcy mogą kontynuować prace także w chłodniejsze dni, wykorzystując okresy późnej jesieni, łagodnej zimy czy wczesnej wiosny, jeśli warunki pozwalają na ich prowadzenie. Daje to inwestorom większą swobodę w planowaniu termomodernizacji i pozwala ograniczyć ryzyko wielomiesięcznego oczekiwania na rozpoczęcie lub wznowienie prac – podsumowuje Paweł Bigaj.

Marka Baumit powstała w 1988 roku. Należy do austriackiego koncernu Schmid Industrie Holding i jest jednym z najbardziej znanych i cenionych brandów na światowym rynku budowlanym. Oddziały Baumit znajdują się w 21 krajach Europy. 

Od 1994 roku firma jest obecna także w Polsce. Szczególnie silną pozycję na polskim rynku materiałów budowlanych, zdobyła w zakresie sprzedaży kompletnych systemów ociepleń budynków, tynków maszynowych (cementowo-wapiennych i gipsowych). Ponadto oferta produktowa Baumit obejmuje m.in. produkty do: układania płytek ceramicznych materiały do renowacji zabytków, a także masy samopoziomujące, jastrychy, wyprawy wierzchnie oraz zaprawy murarskie. Od początku siedzibą spółki jest Wrocław. Działalność podstawową przedsiębiorstwa realizują trzy zakłady produkcyjne: w Pobiedziskach k. Poznania, w Łowiczu oraz w Bełchatowie.

Zespół Fluentbe przeanalizował 1005 ogłoszeń o pracę opublikowanych w pierwszej połowie lipca 2026 r. na portalach OLX Praca, Pracuj.pl i RocketJobs. Pod uwagę wzięto oferty na pełny etat, z umową o pracę i jawnie podanymi widełkami wynagrodzenia. Znajomość języka obcego pojawiła się w 259 z nich.

– Sprawdzaliśmy już, czego pracodawcy oczekują od kandydatów na różnych szczeblach kariery. Okazało się, że od stażysty wymagają podobnej znajomości języka jak od kadry kierowniczej. Tym razem chcieliśmy pójść o krok dalej i zobaczyć, czy ten sam wymóg jest na każdym szczeblu tak samo wynagradzany – mówiMiłosz Ryniecki, prezes i współtwórca Fluentbe, czołowej polskiej platformy językowej.

Miłosz Ryniecki, prezes i współtwórca Fluentbe

Od stażysty do kierownika – takie same wymagania

Najnowsze dane potwierdzają ustalenia z poprzedniej analizy. Język obcy wymagany jest w 34,5 proc. ofert dla stażystów, juniorów i asystentów, w 42,5 proc. ofert dla specjalistów i w 40,2 proc. ogłoszeń na stanowiska kierownicze. Wyraźnie wyróżniają się jedynie stanowiska seniorskie – w ofertach dla nich język pojawia się w 61,5 proc. przypadków.

– Senior to zwykle osoba, która sama prowadzi projekt od początku do końca. Rozmawia z klientem z zagranicy, pracuje w międzynarodowym zespole, prowadzi dokumentację – i robi to bez pośredników. Z kierownikami jest inaczej, bo to bardzo zróżnicowana grupa. Obejmuje zarówno menedżera w korporacji, który na co dzień współpracuje z kolegami z innych rynków, jak i kierownika sklepu, zmiany czy restauracji, pracującego przede wszystkim z lokalnym zespołem. Dlatego w ogłoszeniach kierowniczych język pojawia się rzadziej, ale tam, gdzie jest wymagany, oczekiwania co do jego poziomu są wysokie – zauważaMiłosz Ryniecki.

Niewiele różnią się też oczekiwania co do poziomu znajomości języka. Wśród 152 ogłoszeń, w których pracodawca podał wymóg w europejskiej skali biegłości językowej (CEFR), na każdym szczeblu najczęściej pojawiał się poziom B1-B2. Był niezbędny w ponad połowie ofert, od stażu po stanowiska kierownicze. Wraz z awansem rośnie jednak udział ogłoszeń, w których oczekuje się poziomu C1-C2. Od niespełna co czwartej oferty dla juniorów do prawie co drugiej na stanowiskach seniorskich i kierowniczych.

Skoro od stażysty wymaga się języka niemal tak samo często jak od kierownika, można by oczekiwać, że już na starcie kariery jego znajomość będzie lepiej wynagradzana. Dane tego nie potwierdzają. Mediany wynagrodzeń w ofertach dla juniorów z wymogiem i bez niego są niemal identyczne.

– Dla młodych kandydatów angielski na poziomie komunikatywnym to dziś niemal podstawowe wymaganie. Pracodawca zakłada, że kandydat go zna, tak jak zakłada, że potrafi obsługiwać komputer. Nie płaci więc za kompetencje językowe więcej, ale bez nich nawet nie zaprosi na rozmowę – mówi prezes Fluentbe.

Premia za język dopiero na wyższych stanowiskach

Sytuacja zmienia się, gdy kandydat ma już za sobą pierwsze szczeble kariery. Od poziomu specjalisty oferty z wymogiem języka są wyraźnie lepiej opłacane niż pozostałe, a różnica rośnie wraz ze stanowiskiem. Największa jest u seniorów – czyli tam, gdzie język jest też wymagany najczęściej.

Na stanowiskach specjalistycznych, a zwłaszcza seniorskich, znajomość języka jest zwykle wykorzystywana bezpośrednio w codziennej pracy – w negocjacjach, prezentacjach i kontaktach z zagranicznymi klientami. Wyższe wynagrodzenie odzwierciedla więc przede wszystkim samodzielność pracownika w takich zadaniach, a nie sam fakt znajomości języka. U kierowników różnica w wynagrodzeniach jest mniejsza niż u seniorów, co wydaje się spójne z tym, że na stanowiskach kierowniczych język jest też rzadziej wymagany.

Osobną grupę stanowią pracownicy fizyczni. W ofertach dla nich język pojawia się rzadko, ale tam, gdzie jest wymagany, stawki są wyraźnie wyższe. Wynika to przede wszystkim z tego, że znajomość języka otwiera drogę do pracy w zagranicznych firmach, czy w transporcie międzynarodowym, gdzie wynagrodzenia są wyższe.

W pracy biurowej znaczenie ma także sam poziom znajomości języka. Na wyższych stanowiskach pracodawcy częściej oczekują poziomu C1-C2. Jak pokazała sierpniowa analiza Fluentbe, oparta na tych samych ogłoszeniach, w ofertach z takim wymogiem mediana wynagrodzenia jest o ok. 1,5 tys. zł wyższa niż w tych, w których wystarcza B1-B2.

–Poziom, który wystarczył, żeby dostać pierwszą pracę, rzadko wystarcza, żeby awansować i więcej zarabiać. Wiele osób zatrzymuje się na B2, bo „przecież się dogadują”. A różnica w wynagrodzeniu zaczyna się właśnie tam, gdzie trzeba w obcym języku nie tylko się dogadać, ale przekonać klienta, poprowadzić spotkanie czy obronić swój pomysł. To już nie jest kwestia słówek, tylko swobody w mówieniu – podsumowuje Miłosz Ryniecki z Fluentbe.

MetodologiaCała analiza Fluentbe objęła 1005 ogłoszeń (z umową o pracę na pełen etat i podanymi widełkami wynagrodzenia) opublikowanych w okresie od 6 do 16 lipca 2026 r. na portalach OLX Praca (362 ogłoszenia), Pracuj.pl (411) oraz RocketJobs (232). Wymóg znajomości języka obcego zawierało 259 ogłoszeń. Poziom w skali CEFR podano w 152 z nich.

O FluentbeFluentbe to najskuteczniejsza platforma do nauki języków. Posiada autorską metodologię ulepszaną od 10 lat. Jako pierwsza zaimplementowała model językowy oparty na sztucznej inteligencji w nauczaniu. Posiada autorskie programy dydaktyczne dla różnych branż i starannie wyselekcjonowaną kadrę lektorską (tylko 3/100 zainteresowanych lektorów zostaje zatrudnionych), co pozwala krok po kroku podnosić kompetencje językowe pracowników o min. 1 poziom na semestr.

Maciej Mamet

Konsultant ds. komunikacji Communication Consultant at Profeina

maciej.mamet@profeina.pl

Linkedin

Michał Rakowski

Specjalista ds. komunikacji at Profeina

michal@profeina.pl

Twitter

Linkedin

Kardigan czy sweter przez głowę? Zacznij od fasonu

Wybór swetra warto zacząć od zastanowienia się nad kwestią fasonu. Możliwości są tu bardzo szerokie. Dla przykładu – rozpinany kardigan jest bardzo uniwersalny: zapięty może zastąpić klasyczną bluzkę, a noszony na T-shirt lub top tworzy dodatkową warstwę, którą łatwo zdjąć w cieplejszej przestrzeni. Prostsze modele dobrze odnajdują się w codziennych zestawach, natomiast kardigany z wyraźnymi guzikami czy ciekawą fakturą mogą stanowić główny element bardziej przemyślanej stylizacji. Choć to mniej oczywiste rozwiązanie na jesień, możemy postawić też na sweter z nieco krótszym rękawem.

Nie mniej możliwości dają swetry wkładane przez głowę: – Tutaj również mamy kilka ciekawych opcji. Okrągły dekolt to uniwersalne rozwiązanie, które możemy połączyć z różnymi rodzajami spodni czy spódnic. Podobnie jak ten w serek – dobrze wygląda w zestawieniu z koszulą, której kołnierzyk wystaje spod swetra. Dekolt w kształcie litery „V” natomiast dodatkowo wysmukla optycznie sylwetkę, a golf pozwala zbudować stylizację wokół jednego wyrazistego elementu. Przy wyborze fasonu warto zwrócić uwagę nie tylko na sam sweter, ale też na to, z czym najczęściej będziemy go nosić. Krótsze modele dobrze komponują się ze spodniami i spódnicami z wysokim stanem, a dłuższe kardigany mogą ciekawie uzupełnić prosty zestaw z dopasowanym topem i klasycznymi jeansami – zauważa stylistka związana z marką KiK.

Czas na kolor, wzór i fakturę

Sweter wcale nie musi wtapiać się w tło stylizacji. Wręcz przeciwnie – czasem to właśnie on nadaje jej ton. Intensywna czerwień może ożywić zestaw z klasycznymi jeansami, czarnymi spodniami czy spódnicą w neutralnym kolorze. Z kolei pastele, kremy i odcienie szarości sprawdzą się wtedy, gdy zależy nam na spokojniejszym efekcie. Takie kolory można swobodnie łączyć z innymi elementami garderoby, dzięki czemu łatwiej wykorzystać ten sam model w różnych zestawach.

Warto eksperymentować również z fakturą. Gładkie dzianiny pasują do wielu okazji i co ważne – nie konkurują z pozostałymi elementami stroju. Z kolei swetry o wyraźniejszym splocie przyciągają wzrok nawet wtedy, gdy mają prostszy krój i stonowany kolor. Nie zapominajmy też o zabawie wzorem. Paski i abstrakcyjne motywy nadadzą stylizacji swobodnego charakteru, a panterka wprowadzi wyrazisty akcent. W obu przypadkach dobrze sprawdza się zestawienie wzorzystej góry z jednolitym dołem – dzięki temu sweter pozostaje w centrum uwagi.

– Pamiętajmy, że nie musimy kompletować całej garderoby w jednym stylu. Neutralny kardigan może stanowić bazę na co dzień, a kolorowy lub wzorzysty model pozwoli od czasu do czasu odejść od sprawdzonych połączeń – zaznacza specjalistka.

Od biura do luźnego spotkania. Jak nosić sweter?

Największą zaletą swetra jest to, że nie trzeba przypisywać go do jednej okazji. Ten sam model może wyglądać zupełnie inaczej w zależności od tego, z czym go zestawimy. W codziennym wydaniu wystarczy połączyć go z jeansami i wygodnymi butami. Do pracy można wybrać sweter o prostym kroju, materiałowe spodnie i minimalistyczne dodatki, a na wieczorne wyjście zestawić dzianinę ze spódnicą i bardziej wyrazistą biżuterią.

Ta część garderoby dobrze odnajduje się także w stylizacjach warstwowych. Cienki model można założyć pod marynarkę lub lekką kurtkę, a kardigan narzucić na prosty top. Golf będzie z kolei dobrym punktem wyjścia do zestawu z kamizelką. Warto jedynie pamiętać, by grubość poszczególnych warstw była dopasowana do siebie – pod obszerną dzianiną najlepiej sprawdzi się cienka bluzka, która nie będzie tworzyć dodatkowej objętości.

– Jeśli chcemy szybko stworzyć ciekawy zestaw, zacznijmy od jednego elementu, który będzie przyciągał wzrok. Rudy czy różowy sweter połączmy z klasycznym denimem, a wzorzysty model z gładkimi spodniami lub spódnicą. Kremowy kardigan można natomiast zestawić z ciemnym dołem i prostym topem, uzyskując ponadczasowy efekt. Dobrym trikiem jest też świadome eksponowanie warstw: spod rękawów swetra może wystawać fragment koszuli lub bluzki, a spod krótszego fasonu – jej dolna krawędź. To drobne detale, które sprawiają, że nawet najprostsze połączenia wyglądają na naprawdę przemyślane – podpowiada ekspertka KiK.

Kilka swetrów, wiele możliwości

Dobrze skomponowana jesienna garderoba nie musi oznaczać przytłaczającej liczby ubrań i niekończących się warstw. Wystarczy mieć w swojej szafie dosłownie kilka modeli o różnym stylu i przeznaczeniu: rozpinany kardigan, gładki sweter w uniwersalnym kolorze, grubszy model gwarantujący ciepło w najchłodniejsze dni i dzianinę, która szczególnie przyciąga uwagę barwą, wzorem lub fakturą. Każdy z nich może stać się bazą wielu zestawów, a zmiana spodni, spódnicy czy dodatków może zapewnić zupełnie inny odbiór stylizacji. Testuj nietypowe połączenia, odkrywaj nowe możliwości i daj sobie przestrzeń na jesienne eksperymenty, aby urozmaicić swoją szafę!

KiK Textil Sp. z o.o. to firma działająca na rynku od 1994 roku. Na przestrzeni lat osiągnęła status jednej z wiodących sieci detalicznych na rynku europejskim. Kolebką sieci są Niemcy, ale jej koncept przyjął się już także na terenie Polski, Austrii, Holandii, Czech, Słowacji, Słowenii, Węgier, Chorwacji, Włoch, Rumunii, Bułgarii, Hiszpanii oraz Portugalii. Aktualnie pod szyldem KiK działa ponad 4 000 sklepów, w tym ponad 400 w Polsce. Misją KiK jest oferowanie produktów modnych i uniwersalnych w dobrej jakości, ale niskiej cenie. Poza szerokim wyborem tekstyliów dla kobiet, mężczyzn i dzieci w asortymencie KiK można znaleźć także dodatki do aranżacji wnętrz, akcesoria dla zwierząt i małe AGD.

W dobrej agencji PR customer service obejmuje zarówno firmy, jak i dziennikarzy. W przypadku branży przemysłowej szczególne znaczenie ma rozumienie specyfiki działalności klienta, jego produktów, rynku oraz odbiorców. Agencja traktuje obie grupy jako kluczowych partnerów procesu komunikacji.

- Reagujemy szybko, konkretnie i z klasą. Materiały prasowe wysyłamy na czas, odpowiedzi na pytania przychodzą niemal natychmiast, a poprawki nanosimy od ręki. W komunikacji wszystko może zmienić się w jeden dzień, a nawet w godzinę. Dlatego działamy błyskawicznie: od obsługi komentarzy w social mediach, przez reakcję na zapytania partnerów biznesowych, po odpowiedź na e‑mail dziennikarza – mówi Hanna Gehrke-Gut, Dyrektor ds. PR w agencji GutPR.

Zaangażowanie, które naprawdę widać

Dobra agencja stawia na proaktywność i realne wsparcie.

- Nie czekamy, aż klient się przypomni. Uprzedzamy pytania, dzielimy się inspiracjami, sugerujemy, co warto zrobić, a z czego zrezygnować. Dzięki temu często realizujemy działania wykraczające poza ramy umowy. Rozumiemy rynek naszych klientów, w tym specyfikę branży przemysłowej, więc potrafimy proponować rozwiązania, zanim pojawi się problem – wyjaśnia Hanna Gehrke-Gut z agencji GutPR.

Partnerstwo zamiast hierarchii

W GutPR firmy nie są traktowane jak petenci, lecz jak równorzędni partnerzy.

- Pracujemy ramię w ramię, bez podziału na „zlecającego” i „wykonawcę”. Partnerstwo oznacza szacunek, słuchanie, cierpliwość i uprzejme doradztwo – z dobrą energią, nawet pod presją czasu – dodaje Hanna Gehrke‑Gut.

Ułatwiać, a nie komplikować

Klienci oczekują dziś nie tylko kreatywności i efektywności, ale także realnego odciążenia.

- Nie odbijamy piłeczki. Przejmujemy ją i gramy do przodu. Upraszczamy procesy, eliminujemy zbędne kroki, pomagamy zamiast dokładać pracy. Firmy z branży przemysłowej chcą wsparcia, nie dodatkowych obowiązków. I to właśnie im dajemy – dodaje ekspertka z agencji GutPR.

Uczciwość jako fundament dobrej obsługi PR‑owej

Transparentność to jeden z filarów pracy GutPR. Mówimy szczerze o budżecie, wyzwaniach i możliwościach. Nawet jeśli prawda bywa niewygodna – nie ukrywamy jej. Jeśli coś nie ma sensu, powiemy to i pokażemy alternatywy. 

Efekty, które potwierdzają jakość obsługi

Tak rozumiany customer service przynosi wymierne rezultaty. Ich odzwierciedleniem są nie tylko zasięgi kampanii, ale także pozytywne referencje, podziękowania od dziennikarzy za jakość materiałów i tempo reakcji, maile od klientów, którzy wracają po latach oraz liczne polecenia wynikające z jakości obsługi. W branży przemysłowej, w której istotne są specjalistyczna wiedza, wiarygodność i długofalowe relacje biznesowe, konsekwentna komunikacja pomaga budować trwałą reputację firmy.

- Polecenia trafiają do nas nie dlatego, że „robimy PR”, ale dlatego, że robimy go dobrze – podsumowuje Hanna Gehrke-Gut, Dyrektor ds. PR w agencji GutPR.

GutPR to kreatywna agencja public relations działająca od 17 lat w służbie dobrego PR. GutPR skupia profesjonalistów, posiadających doświadczenie na rynku budowlanym, wnętrzarskim, finansowym, informatycznym, farmaceutycznym i FMCG. 

Agencja GutPR to dobry wybór dla firm, którym zależy na długotrwałym i skutecznym budowaniu pozytywnego wizerunku.

Halloween to doskonała okazja, by wrócić do filmów, które potrafią przestraszyć, niepokoją długo po seansie i pozostawiają widza z pytaniami, na które nie ma łatwych odpowiedzi. W ramach przeglądu „Klasyczne Halloween w Kinie Zamek” na ekranie pojawi się pięć wyjątkowych tytułów – od bezkompromisowego kina Davida Cronenberga, przez hipnotyzujące dzieło Andrzeja Żuławskiego, po kultowe thrillery, które mimo upływu lat nie tracą swojej siły oddziaływania.

Przegląd otworzy w czwartek, 29 października o godz. 19:00 „Crash” Davida Cronenberga z 1996 roku. Film powraca do kin w odrestaurowanej wersji 4K z okazji 30. rocznicy premiery. To prowokująca opowieść o ludziach, których fascynacja wypadkami samochodowymi, ryzykiem i cielesnością prowadzi do przekraczania kolejnych granic. Nagrodzone w Cannes Specjalną Nagrodą Jury dzieło do dziś pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych i inspirujących wizji nowoczesności w kinie.

W piątek, 30 października, o godz. 17:00 widzowie zobaczą „Zniknięcie” George’a Sluizera z 1988 roku. Ten holenderski thriller, uznany przez Stanleya Kubricka za najbardziej przerażający film, jaki widział, zaczyna się od wakacyjnej podróży i zaginięcia kobiety na stacji benzynowej. Z pozoru zwyczajna historia przeradza się w przejmującą opowieść o obsesji, poszukiwaniu prawdy i naturze zła. Napięcie budowane jest tu nie przez efektowne sceny grozy, lecz przez precyzyjną narrację i świadomość, że najstraszniejsze rzeczy mogą wydarzyć się tuż obok nas.

Tego samego dnia o godz. 19:00 na ekranie pojawi się „Opętanie” Andrzeja Żuławskiego z 1981 roku – jeden z najbardziej niezwykłych i intensywnych filmów w dorobku reżysera. Rozgrywająca się w Berlinie Zachodnim historia rozpadu małżeństwa, zazdrości i tajemnic wymyka się konwencjom psychologicznego dramatu, stopniowo przechodząc w obszar metafizycznego horroru. Isabelle Adjani i Sam Neill tworzą przejmujące kreacje w dziele, które łączy osobiste doświadczenia twórcy z niepokojącą, fantastyczną wizją. Mimo międzynarodowego rozgłosu film przez lata pozostawał w Polsce dostępny głównie podczas pokazów klubowych.

Sobota, 31 października, upłynie pod znakiem dwóch jubileuszy. O godz. 17:00 rozpocznie się seans „Milczenia owiec” Jonathana Demme’a z 1991 roku. Trzydzieści pięć lat po premierze psychologiczna gra między młodą agentką FBI Clarice Starling a uwięzionym Hannibalem Lecterem wciąż trzyma w napięciu. Nagrodzony pięcioma Oscarami film, z niezapomnianymi rolami Jodie Foster i Anthony’ego Hopkinsa, pozostaje wzorcowym połączeniem thrillera kryminalnego i kina psychologicznego.

Halloweenowy program zamkną o godz. 19:15 „Inni” Alejandra Amenábara z 2001 roku, pokazywani z okazji 25. rocznicy premiery. W gotyckiej opowieści o matce i jej dzieciach, zamkniętych w mrocznym domu pełnym rygorystycznych zasad, największy niepokój rodzi to, czego nie widać. Mgła, cisza, przygaszone światło i narastające poczucie zagrożenia tworzą atmosferę, która udowadnia, że prawdziwa groza nie potrzebuje krwi ani gwałtownych efektów. Z Nicole Kidman w roli głównej film stał się jednym z najważniejszych współczesnych przykładów horroru gotyckiego.

Program przeglądu:

• 29 października (czwartek), godz. 19:00 – „Crash”, reż. David Cronenberg, Kanada/Wielka Brytania 1996, 100 min.
• 30 października (piątek), godz. 17:00 – „Zniknięcie”, reż. George Sluizer, Holandia/Francja 1988, 107 min.
• 30 października (piątek), godz. 19:00 – „Opętanie”, reż. Andrzej Żuławski, Francja/RFN 1981, 124 min.
• 31 października (sobota), godz. 17:00 – „Milczenie owiec”, reż. Jonathan Demme, USA 1991, 118 min.
• 31 października (sobota), godz. 19:15 – „Inni”, reż. Alejandro Amenábar, USA/Hiszpania/Francja 2001, 101 min.
•  

Bilety w cenie 25 zł są dostępne na stronie bilety.zamek.szczecin.pl oraz w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej na Zamku.

W najnowszej edycji cyklicznego raportu pt. „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych”, autorstwa UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito, łącznie zestawiono ze sobą ponad 102 tys. cen z przeszło 47 tys. placówek. Przeanalizowano 17 kategorii produktów. Z danych wynika, że we wrześniu br. najwyższą dynamikę wzrostu cen rdr. odnotowały słodycze i desery (+6,7%). Na kolejnych miejscach w zestawieniu widać używki (+6,1%), napoje bezalkoholowe (+4,8%), ryby (+4,6%), a także mięso (+4,4%). W sierpniu czołówkę tworzyły natomiast chemia gospodarcza, karmy dla zwierząt, napoje bezalkoholowe, artykuły dla dzieci oraz słodycze i desery. Dr Rafał Parvi z Uniwersytetu WSB Merito wyjaśnia, że zmiana struktury najszybciej drożejących kategorii to przede wszystkim efekt dużych wahań cen w poszczególnych grupach. 

– Na kolejność kategorii wpływają m.in. ceny surowców, koszty importu i produkcji, kurs złotego, sezonowość oraz intensywność promocji. W sierpniu wysokie wzrosty dotyczyły m.in. chemii i karm, natomiast we wrześniu ciężar wzrostów przesunął się w stronę żywności, napojów i używek. Oznacza to, że presja cenowa jest obecnie nierównomierna i może szybko zmieniać się pomiędzy kategoriami. Wzrost cen używek może być skutkiem zmian podatkowych i regulacyjnych, kursu walut oraz polityki cenowej producentów i detalistów. Dla zmiany cen mięsa znaczenie mają m.in. ceny żywca, pasz, energii i transportu – wyjaśnia dr Rafał Parvi.

Pochylając się nad kategoriami, w których zanotowano najbardziej gwałtowny wzrost cen (używki, mięso oraz słodycze i desery), dr inż. Anna Motylska-Kuźma z Uniwersytetu DSW Ideis zauważa, że tak duże przyspieszenie dynamiki cen wynika prawdopodobnie z nałożenia się kilku odmiennych czynników. W przypadku używek, które w sierpniu br. zdrożały rdr. o 0,6%, a we wrześniu już o 6,1%, znaczenie mają zarówno ceny kawy i herbaty na rynkach światowych, jak i obciążenia podatkowe dotyczące alkoholu. 

– Jest to kategoria obejmująca bardzo różne produkty, więc na jej średni wynik może istotnie wpływać zmiana cen lub promocji nawet w kilku grupach asortymentowych. W przypadku mięsa znaczenie mają koszty pasz, energii, transportu i chłodnictwa, ale również sytuacja podażowa poszczególnych gatunków – wyjaśnia dr inż. Anna Motylska-Kuźma.

Dla wzrostu cen w kategorii obejmującej słodycze i desery istotne pozostaje opóźnione przenoszenie wcześniejszych kosztów kakao, tłuszczów i energii na ceny końcowe. We wrześniu światowe ceny cukru wzrosły o 6,1% względem sierpnia, co może dodatkowo zwiększać presję kosztową. – Tak silne miesięczne przesunięcia rocznych dynamik wskazują jednak również na znaczącą rolę promocji oraz ubiegłorocznej bazy odniesienia, a nie wyłącznie na nagły wzrost bieżących kosztów produkcji – uzupełnia ekspertka z DSW Ideis.

Jak zauważa Bartosz Białas, analityk Erste Bank Polska, wspomniany w raporcie wzrost cen cukru mógł również przyczynić się do utrzymania wysokiej dynamiki cen napojów bezalkoholowych, z których przecież wiele jest napojami słodzonymi. – Wejście ryb do czołówki najszybciej drożejących produktów może odzwierciedlać po prostu dostosowanie cen do trendów widocznych w oficjalnych danych GUS, według których inflacja cen ryb i owoców morza przyspiesza od około 4% rdr. na początku roku do ponad 5% rdr. – dodaje ekspert.

Wyraźnie wyhamowały kategorie, które jeszcze miesiąc wcześniej należały do najmocniej drożejących. Dynamika cen chemii gospodarczej spadła rdr. z 6,7% do 3,7%, karm dla zwierząt – z 5,7% do 4,2%, a artykułów dla dzieci – z 4,7% do 2,5%. Dr Rafał Parvi podejrzewa, że spadek cen w tych kategoriach jest następstwem efektu bazy i zmiany polityki cenowo-promocyjnej. 

– Jeżeli chemia gospodarcza rok wcześniej mocno podrożała, to utrzymanie wysokiej ceny w kolejnym okresie automatycznie prowadzi do obniżenia dynamiki rdr. Dodatkowo sieci mogą zwiększać liczbę promocji w kategoriach, w których konkurencja jest szczególnie silna, dlatego spadek z 6,7% do 3,7% nie musi wcale oznaczać gwałtownego spadku kosztów producentów. Może być kombinacją wysokiej bazy, promocji i większej konkurencji – wyjaśnia dr Parvi.

Z raportu też wynika, że we wrześniu nadal najmocniej taniały produkty tłuszczowe (-8,1% rdr.), jednak miesiąc wcześniej spadek wynosił aż 15,4%. Jednocześnie ceny dodatków spożywczych przeszły ze spadku o 5,9% w sierpniu do wzrostu o 1,1% we wrześniu. Dr Mariusz Dziwulski, analityk PKO BP, wskazuje, że tanie tłuszcze to efekt m.in. spadków cen masła w relacji rocznej. 

– Niemniej wrzesień przyniósł już pewne ożywienie cen na poziomie hurtowym, co może się przełożyć na ceny detaliczne w kolejnych okresach. Z danych resortu rolnictwa wynika, że w trzecim tygodniu tego miesiąca ceny masła były już o ponad 20% wyższe w porównaniu z tegorocznym dołkiem cenowym z maja i osiągnęły najwyższy poziom od listopada 2025 r. Wciąż był on istotnie niższy niż przed rokiem, ale skala rocznych spadków wyraźnie topnieje – mówi dr Dziwulski. 

Wśród kategorii ze spadkiem cen znalazły się również produkty sypkie (-4,5% rdr.), nabiał (-2,4%), a także środki higieny osobistej (-0,3%). W przypadku produktów sypkich spadek był znacznie większy niż w sierpniu, kiedy wynosił 1,3%, natomiast środki higieny przeszły ze wzrostu o 3,4% do niewielkiego spadku. Dr inż. Anna Motylska-Kuźma podkreśla że spadki cen w tych kategoriach wynikają z odmiennych mechanizmów rynkowych. W przypadku produktów sypkich kluczowe znaczenie ma sytuacja na rynku zbóż i cukru oraz wcześniejsza baza cenowa. 

– GUS podaje, że w sierpniu ceny skupu podstawowych produktów rolnych były średnio o 12,3% niższe niż rok wcześniej, co wskazuje na ograniczenie presji kosztowej na krajowym rynku rolnym. W przypadku nabiału istotna jest sytuacja na europejskim rynku mleka i jego przetworów. Według FAO, światowy indeks cen produktów mlecznych był we wrześniu o 19,1% niższy niż rok wcześniej, co sprzyja obniżkom cen detalicznych – uzupełnia dr Motylska-Kuźma.

Z kolei Jarosław Kwiatkowski, analityk sektora rolnego w Erste Leasing, uważa, że mniejsze tempo spadku cen produktów tłuszczowych we wrześniu to przede wszystkim efekt wygasania silnego efektu wysokiej bazy oraz stopniowej stabilizacji rynku surowcowego. – Spójrzmy na masło, którego cena na koniec września wciąż była o 20,56% niższa niż przed rokiem. Wyraźnie koreluje to z rocznym spadkiem cen mleka w skupie o 21,55%, będącym konsekwencją wysokiej nadprodukcji w sezonie wiosenno-letnim. Obecnie na rynku widoczne są jednak pierwsze sygnały zmiany trendu. Według danych GUS za sierpień, cena mleka wzrosła mdm. o ok. 2,5%, tj. z 1,72 zł do 1,77 zł/l, przełamując długotrwałą tendencję spadkową – tłumaczy Kwiatkowski.

Do tego dr Rafał Parvi jest zdania, że zmiana cen środków higieny osobistej może być wynikiem konkurencji pomiędzy sieciami, ponieważ produkty są często sprzedawane w ramach akcji rabatowych. Ponadto podkreśla, że nie należy traktować wszystkich tych spadków jako efektu jednego czynnika. W opinii eksperta, to są ważne sygnały, że rozpiętość pomiędzy najszybciej drożejącą a najmocniej taniejącą kategorią zmniejszyła się we wrześniu. Spadła do 14,8 p.p. z 22,1 p.p. w sierpniu, a ogólna dynamika cen wzrosła z 1,7% do 1,9% rdr. Dane mogą wskazywać, że ekstremalne ruchy cenowe w poszczególnych kategoriach zaczynają się pomału wygaszać. Jednak nie oznaczają jeszcze pełnego wyrównania cen. 

– Jest jeszcze zbyt wcześnie, aby mówić o trwałym wyrównywaniu dynamiki cen. Kierunek dalszych zmian będzie zależał nie tylko od konkurencji handlowej, ale również od rozwoju sytuacji na światowych rynkach surowcowych. Wysokie ceny ropy i gazu oraz zakłócenia dostaw w rejonie cieśniny Ormuz mogą ponownie zwiększać zróżnicowanie kosztów produkcji – podsumowuje dr inż. Anna Motylska-Kuźma.

Wielowymiarowe spojrzenie na cyfrowy świat

EDUMORROW „Zrozumieć technologię, pozostać człowiekiem” to inicjatywa, która ma na celu spojrzenie na temat technologii z kilku różnych perspektyw: ekspertów i ekspertek, rodziców oraz młodzieży. Organizowane przez Fundację Szkoła z Klasą wydarzenie odbędzie się w poniedziałek, 23.11.2026, w godz. 11:00–18:00 i będzie dostępne online dla wszystkich zainteresowanych. Jest szczególnie rekomendowane rodzicom, nauczycielom i nauczycielkom oraz osobom pracującym z młodymi ludźmi, m.in. w organizacjach pozarządowych. Goście i gościnie konferencji będą rozmawiać o wypływie i roli technologii w życiu codziennym, wychowaniu, pracy i edukacji, a także zwrócą uwagę na wyzwania, które najczęściej towarzyszą młodym jak i dorosłym.

„Podczas konferencji chcemy pokazać różne punkty widzenia i zachęcić uczestników i uczestniczki do samodzielnego szukania własnych sposobów na racjonalne, świadome i kreatywne korzystanie z sieci. Chcemy wyjść poza skrajne myślenie: technologia jest szansą albo technologia jest zagrożeniem, bo to, czym dla nas będzie, w dużej mierze zależy od tego, jak ją rozumiemy i jak będziemy z niej korzystać” – mówi Agata Łuczyńska, prezeska Fundacji Szkoła z Klasą. 

AI, eksperymenty i cyberbezpieczeństwo w programie

W programie konferencji EDUMORROW znalazła się m.in. szczegółowa analiza autentycznej pracy domowej napisanej przez AI, prezentacja wyników eksperymentu dwóch rodzin „Dzień bez telefonu”, pojedynek na kreatywność pomiędzy człowiekiem a sztuczną inteligencją, a także warsztat tworzenia kampanii o cyberbezpieczeństwie przy ograniczonym budżecie.

Higiena cyfrowa i sekrety internetowego świata młodzieży

Rodzicom i nauczycielom szczególnie bliskie mogą być dwie rozmowy dotyczące codziennych wyzwań związanych z obecnością technologii w życiu młodych ludzi. Psycholożka dr Justyna Józefowicz, socjolożka Magdalena Tędziagolska i pedagog Filip Jach porozmawiają o zasadach higieny cyfrowej w domu i szkole oraz o wspieraniu młodych ludzi w świadomym korzystaniu z technologii.

Z kolei prof. na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM, badacz i trener, Jacek Pyżalski wraz z Magdaleną Radwan-Röhrenschef, socjolożką edukacji, badaczką i ekspertką IBE, podejmą temat internetowego świata dzieci i młodzieży i opowiedzą o tym, czego dorośli nie zawsze dostrzegają lub rozumieją w cyfrowej rzeczywistości swoich dzieci i uczniów.

“Dzisiejsi nastolatkowie to przedstawiciele pokolenia, które wychowało się funkcjonując w przestrzeni internetowej, która bardzo się zmieniła, szczególnie w ciągu ostatniej dekady. Przestrzeń cyfrowa była dla nich od najmłodszych lat miejscem edukacji i socjalizacji. W takich okolicznościach rodzice i nauczyciele mogą traktować technologię jako wyłącznie źródło ryzyka albo spróbować podjąć z młodymi otwartą i szczerą rozmowę o tym, jak w mądry sposób korzystać ze smartfonów czy innych urządzeń, minimalizując potencjalne szkody” – mówi prof. Jacek Pyżalski z Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu, ekspert Fundacji Szkoła z Klasą.

Międzynarodowy zasięg i bezpłatna rejestracja

EDUMORROW to konferencja online, organizowana w ramach międzynarodowego programu Be Internet Awesome i polskiej edycji programu edukacyjnego dla szkół Asy Internetu.  Wydarzenie odbędzie się w 11 krajach Europy Środkowo-Wschodniej i zostanie przetłumaczone na 11 języków. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Zachęcamy do zapisów pod linkiem: https://edumorrow.szkolazklasa.org.pl/

O Fundacji

Misją Fundacji Szkoła z Klasą jest tworzenie pozytywnych i wartościowych doświadczeń edukacyjnych, które wzmacniają odporność psychiczną, uczą krytycznego myślenia, rozwijają ciekawość świata i umiejętność rozumienia jego złożoności. Dzięki 20-letniemu doświadczeniu, eksperckiej wiedzy i zaangażowaniu swojego zespołu Fundacja każdego roku wspiera 10 tysięcy nauczycieli i nauczycielek oraz dociera do około 100 tysięcy uczniów i uczennic w Polsce. Współpracuje też z partnerami z ponad 20 krajów Europy, a w ciągu ostatnich trzech lat w ich wspólnych działaniach wzięły udział 2 miliony młodych osób.

------------------

Źródło komunikatu prasowego:

Fundacja Szkoła z Klasą

Jury Dorosłych (Anna Pajęcka, Abel Zhang, Gino Coomans) obejrzało osiem polskich spektakli konkursowych i przyznało:

• Grand Prix im. Janusza Korczaka, przyznawane najlepszemu spektaklowi, dla „POV: Masz 12 lat i prze…ne” Teatru Współczesnego w Szczecinie, za pokazanie, jak prostymi środkami można osiągnąć silny efekt i zbudować zaangażowaną relację z publicznością, za znakomitą grę aktorską i za stworzenie młodym ludziom możliwości doświadczenia teatru w inny sposób.
• Nagrodę im. Stefanii Wilczyńskiej, przyznawaną osobowości twórczej. W tym roku jury postanowiło nagrodzić nią cały zespół: Sticky Fingers Club i Stowarzyszenie ON/OFF, za spektakl „Widzę tutaj coś innego”, za wysoką jakość artystyczną, twórcze wykorzystanie wyobraźni, zaproszenie młodego widza do uczestnictwa i zaufanie.
• Wyróżnienie dla spektaklu „Masz coś w zębach” Teatru Ochoty, za pokazanie trudnego doświadczenia poprzez świat fantazji, włączenie młodych osób w proces twórczy i szacunek dla młodego widza.

Jury zwróciło też uwagę na spektakl „Power Play” TR Warszawa, pokazywany poza konkursem ze względu na współpracę teatru z festiwalem. Spektakl podejmuje myśl Korczaka i pyta o rolę dziecka w teatrze: czy jest tylko odbiorcą znaczeń tworzonych przez dorosłych, czy także ich współtwórcą.

Jury Młodych (Michał Nowak, Antonina Niedziałkowska, Barbara Wąsowicz), złożone z osób do 18. roku życia wyłonionych w otwartym naborze, przyznało:

• Nagrodę im. Haliny i Jana Machulskich, przyznawaną najlepszemu zdaniem Jury Młodych spektaklowi, dla „Bibuły w tapczanie” Teatru Miniatura z Gdańska, za błyskotliwą opowieść o trudnych, szarych czasach, które ukształtowały współczesną Polskę, i stworzenie okazji do międzypokoleniowego spotkania. „Spektakl sprawił, że zatęskniliśmy za byciem razem naprawdę”, napisało jury.
• Wyróżnienie dla spektaklu „POV: Masz 12 lat i prze…ne” Teatru Współczesnego w Szczecinie, za delikatny, oszczędny język, który pozwala mówić o trudnych sprawach bez nazywania ich wprost, i za poruszający sposób ukazania przemocy rówieśniczej oraz wyzwań dorastania.

Festiwal odbywał się w Warszawie od 16 do 24 października 2026 pod hasłem LET US PLAY, a fokusem była Belgia. Kolejna edycja odbędzie się w dniach 16-23 października 2027 roku, z fokusem na Luksemburg.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego. Projekt współfinansuje m.st. Warszawa.

Źródło informacji: Polski Ośrodek Międzynarodowego Stowarzyszenia Teatrów dla Dzieci i Młodzieży ASSITEJ

Sprawdzona wiedza w atrakcyjnej formie

Każda placówka zapisana do programu otrzymuje bezpłatny pakiet merytorycznych materiałów edukacyjnych, nad których powstawaniem czuwali metodyk, psycholog oraz eksperci w dziedzinie zrównoważonego rozwoju UNEP/GRID-Warszawa, organizacji wspierającej misję Programu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska. Partnerem projektu jest również organizacja odzysku opakowań REKOPOL.

Wiadomo jednak, że w przypadku najmłodszych nawet najlepiej opracowana wiedza teoretyczna to za mało. Lekcje są więc skonstruowane tak, aby angażować emocje, zmysły, pobudzać kreatywność oraz pracować na naturalnej, dziecięcej ciekawości świata.

„Zajęcia opierają się na prostej, ale bardzo skutecznej i atrakcyjnej formule. Dzieci otrzymują specjalne >>Wezwania do Misji<< od przyjaznego bohatera - Kubusia. Jedna lekcja to jedna misja. Podczas misji dzieci przyswajają wiedzę w najróżniejszych formach - są zajęcia ruchowe, układanie puzzli, rozwiązywanie quizów, oglądanie filmów edukacyjnych, śpiewanie piosenek, prace manualne (np. wycinanki, wyklejanie kolaży czy samodzielne hodowanie pietruszki). Dzięki temu dzieci nie czują się przytłoczone ilością nowych informacji” - mówi Daniel Karaś, Manager ds. CSR i rzecznik prasowy Grupy Maspex, organizatora Kubusiowych Przyjaciół Natury.

Dzięki programowi pedagodzy dostają kreatywne wsparcie szczególnie potrzebne przy trudniejszych tematach związanych ze środowiskiem, takich jak ślad węglowy, recykling czy odnawialne źródła energii. 

Ekomisje nie tylko dostarczają dzieciom konkretnej wiedzy, ale przede wszystkim uczą je, że indywidualne wybory mają znaczenie, a moc działań grupy może również wpływać na otaczający nas świat (choćby ten najbliższy). 

„W programie Kubusiowi Przyjaciele Natury nauczyciel jest przewodnikiem, który pomaga dzieciom zrozumieć reguły proekologicznego podejścia do życia, ale bez wyręczania. Na przykład w ramach lekcji >>Misja Dom: Na tropie ekonawyków<< podczas wspólnej burzy mózgów dzieci same wymyślają to, co same chciałyby zmienić. Nauczyciel jednak uspokaja, że bardzo trudno wprowadzić wszystkie zmiany od razu, dlatego prosi uczniów o wybranie sobie na początek dwóch konkretnych proekologicznych działań, które chcieliby wdrożyć. Rozdaje Karty >>Kubusiowego Przyjaciela Natury<< i prosi o narysowanie swoich postanowień. Można je wyciąć i przykleić w odpowiednie miejsca w domu, żeby lepiej o nich pamiętać. Co daje taka metoda pracy z dzieckiem? Po pierwsze ściąga z naszej pociechy niepotrzebną presję (>>tyle rzeczy muszę zmienić!<<), po drugie daje jej poczucie realnego wpływu na kawałek swojego życia. Dziecko samo decyduje, od której zmiany zacząć. Po trzecie wzmacnia motywację wewnętrzną, która zwiększa prawdopodobieństwo sukcesu, bo uczy odpowiedzialności i zaufania do samego siebie: jeśli sam się ze sobą na coś umawiasz, to jest to ważne - zmieniasz coś, bo chcesz to zmienić, a nie dlatego, że kazał ci nauczyciel” - tłumaczy psycholożka Urszula Młodnicka, jedna z ekspertek czuwających nad jakością materiałów edukacyjnych w programie Kubusiowi Przyjaciele Natury.

Po każdej zrealizowanej lekcji-misji uczeń zdobywa kubusiową odznakę. Taka forma nagrody wzmacnia u dzieci poczucie, że drobne, codzienne gesty mają znaczenie, a karta z 11 naklejkami, bo tyle misji przewiduje program, napawa dumą.

Jak dołączyć do Kubusiowych Przyjaciół Natury i otrzymać na koniec certyfikaty?

Zgłoszenie przedszkola lub szkoły podstawowej do programu jest całkowicie bezpłatne. Zapisy odbywają się przez oficjalną stronę programu.

Po wypełnieniu formularza placówka dostaje drogą mailową komplet bezpłatnych pomocy dydaktycznych: 11 scenariuszy lekcji, karty pracy, audiobooki, piosenki, materiały multimedialne.

Aby otrzymać oficjalny certyfikat oraz imienne dyplomy dla dzieci, wystarczy w trakcie roku szkolnego zrealizować minimum 2 dowolne misje i wypełnić na stronie programu krótką ankietę podsumowującą.

O programie:

Kubusiowi Przyjaciele Natury to jeden z największych ogólnopolskich programów edukacyjnych dla przedszkoli oraz - od 2019 roku - również dla szkół podstawowych (klasy I-III), poświęcony tematyce ekologicznej, organizowany przez Grupę Maspex wraz z marką Kubuś. W tym roku, po raz 19., dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych w całym kraju wezmą udział w zajęciach tematycznych, podczas których nauczą się troszczyć o środowisko naturalne, poznają podstawowe zasady ekologii, dowiedzą się, dlaczego warto jeść owoce i warzywa oraz poznają korzyści płynące z ruchu. Każda placówka, która bierze udział w programie „Kubusiowi Przyjaciele Natury”, otrzymuje bezpłatny pakiet profesjonalnych materiałów edukacyjnych przygotowany przez metodyka, psychologa oraz ekspertów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju UNEP/GRID-Warszawa. Przedszkola i szkoły podstawowe otrzymują materiały w formie elektronicznej. Nauczyciele, dzięki specjalnemu folderowi ze scenariuszami lekcji i pomocami dydaktycznymi, mogą przygotowywać ciekawe i pasjonujące zajęcia. Po zrealizowaniu scenariuszy lekcyjnych każda placówka nabywa prawo do posługiwania się specjalnym certyfikatem przyznającym oficjalny tytuł „Kubusiowych Przyjaciół Natury”.

KONTAKT:

Paulina Młyńska-Michalik

PR Manager

dotrelations

tel. 509 042 682

e-mail: paulina.mlynska-michalik@dotrelations.pl 

Daniel Karaś

Rzecznik Prasowy i Manager ds. CSR Grupy Maspex

tel. 33 870 84 55

e-mail: d.karas@maspex.com 

Źródło informacji: Grupa Maspex

Career grief to, według definicji przywoływanej przez magazyn „Forbes”, poczucie straty związane nie tylko z konkretnym stanowiskiem, ale też z tożsamością, poczuciem sensu i własnej wartości. Badania, na które powołuje się „Forbes”, wskazują, że u znaczącej części osób po utracie pracy pojawia się silna reakcja emocjonalna, a jej natężenie zależy od tego, jak bardzo były związane ze swoją rolą zawodową [3]. Z badania Resume Genius, przeprowadzonego w lipcu 2026 roku na 1000 osób, które w ciągu dwóch lat straciły pracę (w wyniku redukcji lub restrukturyzacji) wynika, że 43% ocenia swoje zdrowie psychiczne jako gorsze niż przed zwolnieniem. A 49% badanych poczuło niepokój o przyszłość [4].

Na świecie szczególnie dużo zwolnień notuje branża technologiczna. Według zestawienia TradingPlatforms, opisanego przez CRN, od początku 2026 roku do początku sierpnia firmy technologiczne zwolniły 163,4 tys. osób, a około 56% tych redukcji przypisywano sztucznej inteligencji [5]. W Polsce zwolnienia grupowe wyhamowały. Jeszcze w 2025 roku polscy pracodawcy zapowiadali zwolnienia grupowe obejmujące ponad 97,6 tys. osób, a ostatecznie w tym trybie pracę straciło 29,6 tys. pracowników [6].

Zmęczeni jeszcze przed zwolnieniem

Przerwa w karierze często zbiega się z wyczerpaniem. Z raportu PZU Zdrowie „Epidemia zmęczenia. Polacy nie mają czasu na zdrowie”, opartego na badaniu SW Research z września 2026 roku, wynika, że 66% pracujących doświadcza czasami symptomów wypalenia zawodowego, a 36% odczuwa wyczerpanie po pracy codziennie lub kilka razy w tygodniu. Co trzeci badany pracownik doświadcza też stresu związanego z pracą (codziennie lub kilka razy w tygodniu) [7].

„Utrata pracy to nie tylko zmiana sytuacji ekonomicznej. To często też zachwianie tożsamości zawodowej, pozycji społecznej, poczucia przynależności i sprawczości. Nie wszyscy przeżywają ten moment jednakowo. Dla jednych to przede wszystkim kryzys finansowy i emocjonalny, dla innych czas na przewartościowanie dotychczasowych priorytetów. Dlatego tak wiele osób po odejściu z pracy potrzebuje przede wszystkim ciszy. Przez lata żyły w trybie powiadomień: Slack, mail, telefon, spotkanie za spotkaniem. Nagle to wszystko się kończy i pojawia się pustka, ale też przestrzeń na pytania, na które wcześniej nie było czasu. Czy chcę wrócić do tej samej branży? Czy chcę się przekwalifikować, pójść na studia, założyć własną firmę? Na takie pytania trudno odpowiedzieć między kolejnymi rozmowami rekrutacyjnymi. Dlatego wiele osób chce się odciąć na jakiś czas. A o to łatwo między innymi podczas dłuższego wyjazdu, który wycisza myśli, pozwala się zastanowić” - mówi Grzegorz Mikucki, socjolog.

Wyjazd nie rozwiąże automatycznie problemów zawodowych ani nie zastąpi planowania kolejnych kroków. Może jednak pomóc wyjść z codziennego rytmu, w którym trudno usłyszeć własne potrzeby. Znaczenie ma przy tym nie tylko sam czas wolny, ale również otoczenie: możliwość bycia samemu, ograniczenie bodźców i brak presji, by każdą chwilę czymś wypełnić. Właśnie dlatego w takiej sytuacji atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnego urlopu może być pobyt w kameralnym domu poza miastem.

Tam, gdzie nie ma zasięgu

„Od pewnego czasu obserwujemy, że miejsca >>na końcu świata<< zyskują na popularności. Po pierwsze, liczy się lokalizacja: w lesie, pod lasem albo po prostu z dala od ludzi i zasięgu. Po drugie, ważne jest, żeby dom był na wyłączność. Nie chodzi o wyjazd do dużego hotelu, w którym śniadanie je się w gwarnej sali i dzieli urlop z innymi gośćmi. Chodzi o ciszę, spokój, jak najmniej bodźców i przestrzeń, żeby się zastanowić i zaplanować kolejne kroki - mówi Aleksandra Klonowska-Szałek, współtwórczyni platformy Slowhop. - Co więcej, są to często dłuższe wyjazdy. Oczywiście w weekend też można przemyśleć swoje zawodowe plany, ale coraz więcej osób może sobie pozwolić na dłuższy czas na regenerację, odzyskanie sił i zaplanowanie nowej drogi zawodowej. Takie pobyty trwają więc nierzadko kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy. Jesień to dobry moment, bo obiekty są łatwiej dostępne w dłuższych terminach, a ceny niższe niż latem. Przy tak długich rezerwacjach to ma też znaczenie” - podsumowuje Aleksandra Klonowska-Szałek.

„Taki sposób wypoczywania może mieć szczególne znaczenie w okresie zawodowej zmiany. Kiedy znika codzienny plan dnia, a wraz z nim część dotychczasowych obowiązków i kontaktów, łatwo wpaść w pułapkę natychmiastowego szukania kolejnego celu. Tymczasem nie każda decyzja musi zapaść od razu. Co więcej, zdolność do pozostania przez jakiś czas bez gotowej odpowiedzi pozwala podejmować decyzje mniej reaktywnie. Kilka dni lub tygodni poza zwykłym otoczeniem może dać czas na odpoczynek, przyjrzenie się własnym priorytetom i spokojne rozważenie różnych scenariuszy. Będzie to też odpowiedni czas na przeżycie żalu po utraconej tożsamości zawodowej, na oddzielenie poczucia własnej wartości od osiągnięć oraz na potrzebę oswojenia się z nową rzeczywistością, zanim zacznie budować się kolejny etap zawodowy. Dla jednych etapem tym będzie powrót do dotychczasowej branży, dla innych zmiana zawodu, własna działalność albo decyzja o tym, jak ma wyglądać ich życie poza pracą.  Zatrzymanie może pomóc też rozpoznać, co rzeczywiście jest dla nas ważne oraz odzyskać kontakt z własnymi potrzebami” - dodaje dr Olga Kurek-Ochmańska, psychoterapeutka z Akademickiego Centrum Rozwoju Osobistego i Wsparcia Psychologicznego Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.

[1] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Zwolnienia-grupowe-spadly-o-32-proc-Resort-podal-najnowsze-dane-9180293.html 

[2] https://www.gigroupholding.com/polska/wp-content/uploads/sites/9/2026/04/Barometr-rynku-pracy-2026-20-edycja-Gi-Group-Holding.pdf 

[3] https://www.forbes.com/sites/kathycaprino/2026/01/16/career-grief-the-hidden-emotional-cost-of-professional-transitions/ 

[4] https://resumegenius.com/blog/career-advice/human-impact-layoffs-report 

[5] https://crn.pl/aktualnosci/163-tys-zwolnionych-w-branzy-it-w-2026-roku/ 

[6] https://innpoland.pl/225349,zwolnienia-grupowe-w-2026-roku-wyhamowaly-rynek-pracy-to-dzis-pole-minowe 

[7] https://zdrowersi.pl/news/zdrowie/przewlekle-zmeczenie-polacy-raport-2026 

Źródło informacji: Slowhop

Rosnące koszty energii, wymagania dotyczące efektywności energetycznej budynków oraz rozwój rynku najmu instytucjonalnego sprawiają, że właściciele nieruchomości coraz częściej inwestują we własne źródła energii. W nieruchomościach mieszkaniowych liczy się nie tylko ilość produkowanej energii, lecz także możliwość jej zużycia na miejscu. Coraz większe znaczenie ma więc łączenie fotowoltaiki z magazynami energii, które ułatwiają dopasowanie wykorzystania wyprodukowanej energii do potrzeb budynku.

LifeSpot, platforma najmu instytucjonalnego posiadająca w portfolio ponad 3 tys. lokali, rozwija rozwiązania oparte na odnawialnych źródłach energii w swoich inwestycjach mieszkaniowych. We współpracy z Hymon realizuje projekty obejmujące instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii w Łodzi, Warszawie i Gdyni. W projektach Hymon łączy fotowoltaikę z magazynowaniem energii, uwzględniając specyfikę nieruchomości mieszkaniowych.

– Fotowoltaika w nieruchomościach mieszkaniowych coraz częściej jest elementem szerszego podejścia do zarządzania energią. Znaczenia nabiera nie tylko sama produkcja energii, ale również możliwość jej magazynowania i wykorzystania na potrzeby budynku. W sektorze PRS rozwiązania te pozwalają łączyć cele środowiskowe z długoterminowym podejściem do efektywności energetycznej nieruchomości – mówi Grzegorz Rutkowski, prezes zarządu Hymon.

W Łodzi projekty obejmują budynki przy ul. Wróblewskiego 21R, 21S, 21T i 21U, gdzie zaplanowano instalacje o łącznej mocy 169 kWp. W Warszawie instalacja przy ul. Pustelnickiej 1 ma mieć moc 71 kWp, natomiast w Gdyni przy ul. Nasypowej 11 i 17 przewidziano dwa systemy o mocy po 12 kWp.

Według symulacji przygotowanych w programie PV*SOL wszystkie instalacje mogą wyprodukować łącznie 243 201 kWh energii elektrycznej rocznie, czyli 243,2 MWh. Szacowana roczna redukcja emisji CO₂ wynosi około 134,5 tony. Rzeczywiste wyniki będą zależeć m.in. od warunków atmosferycznych, profilu zużycia energii i sposobu eksploatacji instalacji.

Projekty wpisują się w strategię LifeSpot związaną z poprawą efektywności energetycznej budynków, ograniczaniem ich śladu węglowego oraz odpowiedzialnym zarządzaniem nieruchomościami. W realizacji inwestycji wykorzystywane są również instrumenty wspierające transformację energetyczną, w tym Grant OZE oferowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Jednym z kluczowych projektów objętych współpracą jest kompleks LifeSpot Wróblewskiego w Łodzi, obejmujący cztery budynki i 674 mieszkania. W budynku przy ul. Wróblewskiego 21S zaprojektowano instalację fotowoltaiczną o mocy 51 kWp, złożoną ze 102 modułów i współpracującą z czterema falownikami oraz czterema systemami akumulatorowymi. Według symulacji instalacja może wyprodukować około 48,4 MWh energii elektrycznej rocznie, z czego około 59,6% ma być wykorzystywane na miejscu.

Połączenie fotowoltaiki z magazynowaniem energii pozwala zwiększać poziom autokonsumpcji i lepiej dostosowywać zużycie energii do bieżącego zapotrzebowania obiektu. Ma to szczególne znaczenie w nieruchomościach mieszkaniowych, gdzie energia zasila m.in. części wspólne, oświetlenie oraz infrastrukturę techniczną.

– W LifeSpot konsekwentnie rozwijamy rozwiązania wspierające efektywność energetyczną naszych nieruchomości. Fotowoltaika oraz magazyny energii wpisują się w nasze długoterminowe podejście do odpowiedzialnego zarządzania budynkami i stanowią kolejny element działań związanych ze zrównoważonym rozwojem portfela inwestycji. Zależy nam na tworzeniu nowoczesnych nieruchomości, które łączą komfort mieszkańców z efektywnym wykorzystaniem zasobów – mówi Marcin Marchwiński, LifeSpot Head of Property Management.

Rosnące znaczenie efektywności energetycznej budynków oraz potrzeba racjonalnego zarządzania kosztami energii mogą sprawić, że rozwiązania łączące fotowoltaikę z magazynowaniem energii będą odgrywać coraz większą rolę w sektorze najmu instytucjonalnego. Współpraca Hymon i LifeSpot wpisuje się w ten kierunek rozwoju rynku nieruchomości mieszkaniowych.

***

O Hymon: 

Hymon to jedna z firm współtworzących rynek fotowoltaiki w Polsce. Działa od 2011 r. i należy do grona pionierów krajowej branży OZE. Obecnie spółka koncentruje się na dostarczaniu zintegrowanych rozwiązań energetycznych, łączących fotowoltaikę, magazyny energii, pompy ciepła, elektromobilność oraz systemy zarządzania energią. Firma ma na swoim koncie ponad 80 000 zrealizowanych instalacji. W 2022 r. do grona inwestorów strategicznych Hymon dołączyły Kajima oraz Griffin Capital Partners, wspierając dalszy rozwój spółki i transformację jej modelu biznesowego. 

O LifeSpot:

LifeSpot należy do grona największych operatorów mieszkań na wynajem instytucjonalny (PRS) w Polsce. Firma rozwija nowoczesne inwestycje mieszkaniowe w największych aglomeracjach, oferując najemcom w pełni wyposażone apartamenty oraz szeroki zakres usług wspierających komfort codziennego życia. Strategia spółki opiera się na tworzeniu funkcjonalnych i dobrze skomunikowanych projektów mieszkaniowych, odpowiadających na zmieniające się potrzeby współczesnych mieszkańców. 

We wtorek, 27 października 2026 roku, na gryfickiej pływalni rozegrano Gminne Zawody w Pływaniu Drużynowym w ramach Igrzysk Dzieci oraz Igrzysk Młodzieży Szkolnej. Do rywalizacji stanęli młodzi sportowcy reprezentujący swoje szkoły, a zawody od początku dostarczały wielu emocji.

Uczniowie pokazali nie tylko bardzo dobre przygotowanie fizyczne, ale również determinację, koncentrację i umiejętność współpracy w zespole. W wielu wyścigach o końcowej klasyfikacji decydowały ułamki sekund, co najlepiej pokazuje, jak wyrównany był poziom zmagań. Nie zabrakło także wzajemnego dopingu, sportowej postawy i ducha fair play.

Wyniki w poszczególnych kategoriach

W kategorii Igrzysk Dzieci wśród dziewcząt pierwsze miejsce zajęła Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach, a drugie przypadło PJSP Top Link. W rywalizacji chłopców triumfowała również Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach, wyprzedzając PJSP Top Link.

W ramach Igrzysk Młodzieży Szkolnej w kategorii dziewcząt ponownie najlepsza okazała się Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach, przed PJSP Top Link. Wśród chłopców zwyciężyła Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach, natomiast drugie miejsce wywalczyła Szkoła Podstawowa nr 3 w Gryficach.

Tym samym Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach sięgnęła po cztery pierwsze miejsca w czterech kategoriach, potwierdzając znakomitą dyspozycję swoich reprezentacji i bardzo dobre przygotowanie do zawodów.

Nie tylko rywalizacja, ale też integracja

Gminne zawody w pływaniu miały znaczenie nie tylko sportowe. Były również okazją do integracji uczniów z różnych szkół, budowania zdrowych nawyków i promowania aktywnego stylu życia. Tego typu wydarzenia pokazują, że szkolny sport może łączyć rywalizację z dobrą atmosferą i wspólnym przeżywaniem emocji.

Organizatorzy podkreślają także rolę nauczycieli wychowania fizycznego, którzy przygotowali zawodników do startu. Podziękowania skierowano również do sędziego głównego, Łukasza Zakrzewskiego, za profesjonalne przeprowadzenie zawodów i sprawny przebieg całego wydarzenia.

Gratulacje dla uczestników i zwycięzców

Na słowa uznania zasłużyli wszyscy zawodnicy, którzy stanęli do rywalizacji i z pełnym zaangażowaniem reprezentowali swoje szkoły. Dla jednych był to kolejny ważny start, dla innych cenne doświadczenie, które może zaprocentować w następnych zawodach.

Największe powody do radości ma Szkoła Podstawowa nr 4 w Gryficach, która zdominowała tegoroczne zmagania. Gratulacje należą się jednak wszystkim drużynom za ambitną walkę, a zwycięzcom warto życzyć powodzenia na kolejnych etapach rozgrywek.

Fot: Gmina Gryfice

Coraz więcej Polaków mieszka samodzielnie

Model gospodarstwa domowego w Polsce stopniowo się zmienia. Z danych GUS wynika, że w 2015 roku gospodarstwa jednoosobowe stanowiły 20,1% objętych badaniem, podczas gdy w 2025 roku ich udział wyniósł już 27%. Długofalowy trend potwierdzają również dane Narodowego Spisu Powszechnego. Między 2011 a 2021 rokiem udział gospodarstw jednoosobowych w Polsce zwiększył się z 20,3 do 22,7%, a w miastach z 23,2 do 27%.

Zjawisko jest szczególnie widoczne w dużych ośrodkach miejskich. We Wrocławiu, według NSP 2021, jednoosobowe gospodarstwa stanowiły około 32,1% wszystkich gospodarstw domowych. Oznacza to, że niemal co trzecie gospodarstwo w stolicy Dolnego Śląska tworzyła jedna osoba.

Za tymi statystykami kryją się różne historie i potrzeby. Samodzielnie mieszkają zarówno młodzi profesjonaliści rozpoczynający karierę zawodową, osoby świadomie wybierające życie w pojedynkę, jak i seniorzy czy osoby po zakończeniu wieloletnich związków. Nie jest to więc jednolita grupa nabywców, a jej rosnące znaczenie stawia przed rynkiem mieszkaniowym nowe wyzwania.

Singiel nie zawsze szuka kawalerki

Przez lata mieszkanie dla jednej osoby kojarzyło się przede wszystkim z kawalerką. Dziś takie podejście coraz częściej okazuje się niewystarczające. Praca hybrydowa, potrzeba oddzielenia przestrzeni prywatnej od zawodowej czy chęć posiadania dodatkowego pokoju sprawiają, że również osoby mieszkające samodzielnie mogą poszukiwać lokali dwupokojowych. Istotny staje się nie tylko metraż, ale przede wszystkim sposób jego wykorzystania.

– Zmienia się samo rozumienie mieszkania dla jednej osoby. Nie musi być ono rozwiązaniem przejściowym ani kompromisem pomiędzy ceną a wygodą. Dla wielu naszych klientów nowe mieszkanie jest przestrzenią, w której planują spędzić kolejne lata, rozwijać karierę, pracować i realizować swoje zainteresowania. Dlatego coraz większego znaczenia nabierają przemyślane układy funkcjonalne, możliwość elastycznej aranżacji wnętrza oraz rozwiązania, które pozwalają dostosować mieszkanie do zmieniającego się stylu życia – mówi  Joanna Chojecka, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu na Warszawę i Wrocław w Robyg.

Zmiany te mają wpływ również na strukturę oferty deweloperskiej. Obok klasycznych mieszkań rodzinnych istotną rolę odgrywają kompaktowe lokale z wyraźnym podziałem na strefę dzienną i prywatną. W praktyce dobrze zaprojektowane mieszkanie dwupokojowe może odpowiadać potrzebom osoby mieszkającej samodzielnie, zapewniając jednocześnie większą elastyczność w przyszłości.

Demografia zmienia strukturę rynku mieszkaniowego

Rosnąca liczba jednoosobowych gospodarstw domowych to nie tylko zmiana społeczna, ale również istotny czynnik kształtujący zapotrzebowanie na mieszkania. Coraz mniejsza liczba osób przypadających na jedno gospodarstwo oznacza, że popyt na samodzielne lokale może rosnąć nawet przy stabilnej liczbie mieszkańców. Dla deweloperów to wyzwanie, które wymaga spojrzenia na rynek nie tylko przez pryzmat liczby ludności, ale także zmieniającej się struktury gospodarstw domowych. 

Jest to szczególnie widoczne w dużych miastach, takich jak Wrocław, gdzie już niemal co trzecie gospodarstwo jest jednoosobowe. Oznacza to potrzebę większego zróżnicowania oferty mieszkaniowej. Obok dużych mieszkań dla rodzin coraz ważniejszą rolę mogą odgrywać kompaktowe lokale jedno- i dwupokojowe, odpowiadające zarówno na potrzeby osób rozpoczynających samodzielne życie, jak i tych, które świadomie wybierają mieszkanie w pojedynkę.

– Zmiany demograficzne pokazują, że nie możemy już projektować mieszkań wyłącznie z myślą o tradycyjnym modelu rodziny. Coraz większe znaczenie ma różnorodność potrzeb i etapów życia naszych klientów. Widzimy przestrzeń zarówno dla funkcjonalnych kawalerek, jak i mieszkań dwupokojowych, które zapewniają większą swobodę aranżacji. Na ten trend odpowiadamy m.in. w inwestycji Apartamenty Krakowska we Wrocławiu, gdzie w ofercie znajdują się mieszkania jednopokojowe o powierzchni 27–32 mkw. oraz lokale dwupokojowe o metrażach około 35–50 mkw. Chcemy, aby kupujący mogli dopasować przestrzeń do własnego stylu życia, a nie odwrotnie – komentuje Joanna Chojecka.

Struktura gospodarstw domowych może stać się jednym z ważniejszych czynników wpływających na planowanie nowych inwestycji. Coraz większego znaczenia nabierać będzie elastyczność projektowania i umiejętność odpowiadania na potrzeby społeczeństwa, w którym samodzielne mieszkanie staje się coraz powszechniejszym modelem życia.

Dobrym wyborem do domowych zapasów jest dynia hokkaido. Jej skórka mięknie podczas obróbki termicznej, dlatego nie trzeba jej obierać. Wystarczy dokładnie umyć warzywo, przekroić je na pół i usunąć pestki wraz z włóknistym miąższem. Następnie dynię można pokroić na mniejsze kawałki i zdecydować, w jakiej formie najlepiej będzie wykorzystać ją później.

Pestek nie trzeba wyrzucać. Po oczyszczeniu z włókien i opłukaniu można je osuszyć, rozłożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i uprażyć w piekarniku. Po wystudzeniu staną się chrupiącą przekąską, którą można również posypać zupę krem, sałatkę lub inne jesienne danie.

Dynia daje nam wiele możliwości. Nie tylko na jesienne potrawy, ale także uzupełnienie spiżarni o dżemy, przetwory i… mrożonki! I to właśnie te ostatnie mogą odmienić niejeden zimowy posiłek.

Jak zamrozić dynię, by łatwo wykorzystać ją później?

W przypadku mrożenia surowej dyni warto najpierw rozłożyć pokrojone kawałki na tacce wyłożonej papierem do pieczenia lub folią aluminiową, tak aby nie stykały się ze sobą. Po wstępnym zamrożeniu można przełożyć je do woreczków z suwakiem przeznaczonych do mrożenia. Dzięki temu dynia nie sklei się w jedną bryłę, a wyjęcie potrzebnej ilości będzie znacznie łatwiejsze.

Jeśli chodzi o puree, najlepiej podzielić je na porcje odpowiednie do planowanych przepisów i umieścić w szczelnych woreczkach lub pojemnikach przeznaczonych do zamrażania. Warto opisać je nazwą produktu i datą przygotowania, by łatwiej kontrolować zapasy.

– Niezależnie od tego, czy mrozimy kawałki dyni, puree, czy gotowe danie, warto podzielić je na porcje i usunąć z woreczka jak najwięcej powietrza. W przypadku surowej dyni wystarczy mrożenie wstępne, natomiast w przypadku puree najlepiej wykorzystać woreczek ZIP, rozłożyć puree na płasko i zaznaczyć podział na porcje (np. patyczkiem lub innym, nieostrym narzędziem). To prosty krok, który uchroni nas przed siłowaniem się z zamrożoną bryłą – radzi Marta Krokowicz, związana z marką Paclan.

Od zupy po placuszki – dynia w wersji obiadowej

Zamrożone kawałki dyni można wykorzystać bezpośrednio do przygotowania zupy krem, dodając je do bulionu z cebulą i ulubionymi przyprawami. Imbir, czosnek, gałka muszkatołowa czy mleko kokosowe pozwolą za każdym razem uzyskać nieco inny smak. Gotową zupę wystarczy zblendować na gładką masę, a przed podaniem posypać uprażonymi pestkami dyni.

Puree będzie natomiast doskonałą bazą do placuszków. Zostaje jedynie połączyć je z jajkiem, mąką, odrobiną mleka i przyprawami, a następnie usmażyć niewielkie porcje ciasta. Ilość mąki najlepiej dostosować do konsystencji puree. Jeśli po rozmrożeniu okaże się ono zbyt wodniste, warto najpierw odlać nadmiar płynu, aby placuszki zachowały odpowiednią strukturę.

Jesienne wypieki – keks i kruche ciasteczka

Dyniowe puree sprawdzi się również w domowych wypiekach. Dodane do keksa w połączeniu z cynamonem, imbirem, orzechami lub suszonymi owocami nada mu przyjemny, jesienny charakter. Ciasto można dodatkowo polać gorzką czekoladą. Warto jednak pamiętać, że puree powinno mieć odpowiednio gęstą konsystencję – zbyt duża ilość wilgoci może wpłynąć na strukturę wypieku i wydłużyć czas pieczenia.

Smak jesieni na dłużej

Dynia daje wiele możliwości, a jej przygotowanie na zapas wcale nie musi być skomplikowane. Kawałki do zupy, puree do wypieków i uprażone pestki do chrupania pozwalają wykorzystać całe warzywo i sięgać po jego smak wtedy, gdy mamy ochotę na rozgrzewający obiad lub domowy deser. Wystarczy odpowiednio podzielić porcje, zadbać o ich przechowywanie i mieć pod ręką kilka prostych składników, by jesienne inspiracje towarzyszyły nam także w chłodniejsze, zimowe dni.

Paclan. Dom. Życie. Balans. Marka należy do Cedo Sp. z o.o. – firmy, która od ponad 50 lat produkuje artykuły gospodarstwa domowego jednorazowego użytku, ułatwiając wykonywanie codziennych czynności. Poza szerokim wyborem worków na odpady, ściereczek, gąbek i papierów do pieczenia, w ofercie można znaleźć także folie spożywcze, torebki na mrożonki oraz woreczki na pieluszki. Więcej informacji na http://www.paclan.pl

Rozmowy podczas tegorocznych targów Expo Real pokazały, że uczestnicy rynku przyzwyczaili się do podejmowania decyzji w warunkach geopolitycznej niepewności. Inwestorzy nadal uwzględniają ryzyko, ale kolejne napięcia nie wywołują już reakcji porównywalnych z tymi z 2022 roku. Firmy planują działalność i szukają możliwości rozwoju. Jednym z sektorów, które mogą zwiększać aktywność inwestycyjną, jest przemysł obronny, odpowiadający na potrzebę rozbudowy zdolności produkcyjnych w Polsce i Europie.

Fabryka daje impuls także innym przedsiębiorstwom

Przykładem jest Gorzów Wielkopolski, gdzie 1 lipca 2026 roku rozpoczęły się prace przygotowawcze do budowy fabryki rakiet Hanwha WB Advanced System. Według zapowiedzi samorządu województwa lubuskiego w pierwszym etapie inwestycja ma zapewnić 250 miejsc pracy w zakładzie oraz kolejne 400 u kooperantów. Już te plany pokazują, jak duże znaczenie dla regionu może mieć działalność firm współpracujących z głównym producentem.

Duży zakład potrzebuje dostaw, obsługi technicznej i sprawnego przepływu materiałów. Dla istniejących przedsiębiorstw może to oznaczać możliwość pozyskania nowych klientów, a z czasem również zwiększenia zatrudnienia i rozbudowy działalności. Inne firmy mogą zdecydować się na uruchomienie oddziału w pobliżu odbiorcy, jeśli uzasadnią to skala i trwałość zamówień.

Nie wszystkie te potrzeby zostaną jednak zaspokojone lokalnie. Producenci mogą korzystać ze sprawdzonych dostawców z innych regionów lub krajów, a wejście do współpracy wymaga spełnienia określonych warunków. Warto więc patrzeć na nową fabrykę jako na szansę, której wykorzystanie zależy również od kompetencji i przygotowania regionalnych przedsiębiorstw.

Jak rozwój może przełożyć się na popyt na powierzchnie?

Potrzeby głównych producentów i ich kooperantów mogą się istotnie różnić. Wyspecjalizowana produkcja wymaga obiektów dostosowanych do technologii, organizacji pracy i wymogów bezpieczeństwa. Takie zakłady mogą powstawać na własnych gruntach przedsiębiorstw. W odpowiednich przypadkach możliwa jest również współpraca z deweloperem i realizacja budynku na zamówienie, w formule BTS.

Dostawca komponentów czy operator logistyczny może potrzebować zupełnie innej powierzchni. Części firm wystarczy hala w istniejącym parku przemysłowym, z odpowiednim zasilaniem i możliwością dostosowania do ich działalności. Inne będą szukały obiektu zaprojektowanego pod konkretny proces produkcyjny lub magazynowy.

Wpływ inwestycji obronnych na rynek nieruchomości może więc ujawniać się stopniowo. Najpierw powstaje główny zakład, następnie wraz ze wzrostem produkcji i rozwojem współpracy z dostawcami mogą pojawiać się kolejne potrzeby lokalowe. Z perspektywy właściciela nieruchomości ważne jest zrozumienie, które firmy rzeczywiście planują rozwój, jakich warunków potrzebują i w jakim terminie chcą rozpocząć działalność.

Nowe miejsca pracy, większa konkurencja o kadry

Skalę zatrudnienia w branży pokazują dane przywołane przez Grupę Progres na podstawie raportu FinancialCraft za 2024 rok. Spółki należące do GK PGZ zatrudniały wówczas blisko 19,7 tysięcy osób, a 22 największe prywatne spółki sektora – ponad 14 tysięcy. To dane dotyczące określonej grupy przedsiębiorstw, a nie całego przemysłu obronnego, ale wskazują, że kolejne inwestycje rozwijają już znaczące zaplecze produkcyjne i kadrowe.

Nowe zakłady i zamówienia dla kooperantów mogą zwiększać zatrudnienie oraz tworzyć warunki do zdobywania specjalistycznych kompetencji. Dla regionów to szansa na zatrzymanie pracowników i przyciągnięcie kolejnych inwestycji. Dla działających już przedsiębiorstw oznacza to także silniejszą konkurencję o osoby z doświadczeniem technicznym, produkcyjnym i logistycznym.

Dlatego dostępność pracowników będzie miała duże znaczenie przy wyborze lokalizacji. Nawet atrakcyjnie położony teren może okazać się niewystarczający, jeśli firma nie będzie w stanie zbudować zespołu. Podobnie jest z dostępem do energii, infrastrukturą transportową i terminem uruchomienia zakładu – te warunki trzeba rozpatrywać łącznie.

Rozwój przemysłu obronnego może wzmocnić pozycję części miast na inwestycyjnej mapie Polski. Najwięcej zależy od tego, czy za główną inwestycją pójdzie rozwój współpracujących z nią przedsiębiorstw. Regiony, które zapewnią im pracowników, infrastrukturę i przestrzeń do działalności, będą miały większą szansę zatrzymać u siebie korzyści wynikające z nowych zamówień.

Komentarz Joanny Sinkiewicz, Dyrektorki Zarządzającej Accolade

O Accolade

Accolade to międzynarodowa grupa inwestycyjna działająca w ośmiu krajach Europy, która inwestuje w nowoczesną i zrównoważoną infrastrukturę dla biznesu, przeznaczoną przede wszystkim dla firm z sektorów handlu detalicznego i e-commerce, produkcji oraz logistyki. Od 2011 roku, według stanu na 31 marca 2026 r., firma zbudowała portfel 66 parków przemysłowych z certyfikatami BREEAM lub DGNB o łącznej wartości około 3,9 mld euro, z czego 2,3 mld euro stanowi portfel Accolade Industrial Fund.

W Czechach, Polsce, Niemczech, Hiszpanii, Holandii, Chorwacji, na Słowacji i Węgrzech Accolade zarządza nieruchomościami o łącznej powierzchni ponad 3,8 mln mkw., wynajmowanymi przez około 220 najemców. Z tej powierzchni 2,3 mln mkw. w 42 parkach przemysłowych znajduje się w portfelu Funduszu. Portfolio grupy obejmuje zarówno nowe inwestycje, jak i zrewitalizowane tereny poprzemysłowe, które stanowią obecnie ponad jedną trzecią dostępnej powierzchni magazynowej.

Inwestycje prowadzone w sposób odpowiedzialny środowiskowo są jednym z kluczowych priorytetów Accolade. Potwierdzeniem tego jest jedenaście certyfikatów BREEAM Outstanding uzyskanych przez projekty z portfolio grupy, w tym Park Szczecin III, Park Szczecin VI oraz Park Konin. Firma realizuje zasady ESG poprzez stosowanie wysokich standardów środowiskowych w swoich inwestycjach, wspieranie lokalnych społeczności oraz dbałość o etyczne standardy prowadzenia biznesu.

Jesteś na emeryturze? Masz ogródek działkowy, przydomowy ogród, sad lub gospodarstwo rolne? Chcesz dowiedzieć się, jak skutecznie zatrzymywać wodę deszczową, ograniczać skutki suszy i zmniejszyć zużycie wody do podlewania roślin, czy też jak radzić sobie w upały? Gmina Gryfice, Państwowe Gospodarstwo Wodne „Wody Polskie” Zarząd Zlewni Gryfice i OSP Gryfice zapraszają na bezpłatne warsztaty.

Zaczynamy w czwartek o godzinie 9.00 w Sali Gryfickiego Domu Kultury warsztatami organizowanymi wspólnie z OSP Gryfice „Pierwsza Pomoc i zasady postępowania w upały”. O 10.00 Państwowe Gospodarstwo Wodne „Wody Polskie” Zarząd Zlewni Gryfice zaprasza na warsztaty „Sposób zapewnienia oraz utrzymania założonego poziomu retencji korytowej”. Potem o koło godziny 12.00 zapraszamy uczestników na dwugodzinną wycieczkę po okolicy na warsztaty „Przykłady skutecznej retencji korytowej – nawodnienie terenów rolnych (wizyta studyjna)”. Udział w warsztatach jest bezpłatny. Wszystko dzięki wsparciu finansowemu Fundacji ORLEN dla Pomorza, w ramach programu grantowego „Adaptacja Klimatyczna dla Północnej Polski”.

Woda jest zbyt cenna, by pozwolić jej odpłynąć!

Zmieniający się klimat, coraz dłuższe okresy bez opadów i intensywne, krótkotrwałe deszcze sprawiają, że umiejętne gospodarowanie wodą staje się coraz ważniejsze. Dotyczy to zarówno właścicieli niewielkich ogródków działkowych, jak i osób uprawiających przydomowe ogrody oraz rolników. Podczas warsztatów pokażemy, że retencja wody nie musi oznaczać kosztownych inwestycji. Często wystarczą proste rozwiązania, które można zastosować samodzielnie na swojej działce, w ogrodzie czy gospodarstwie.

Czego dowiesz się podczas warsztatów?

Uczestnicy poznają praktyczne rozwiązania związane z zatrzymywaniem i wykorzystywaniem wody opadowej, w szczególności:

• Jak zatrzymać deszczówkę na własnej działce? – sposoby gromadzenia i wykorzystywania wody opadowej do podlewania roślin.
• Jak ograniczyć przesuszanie gleby? – znaczenie roślinności, odpowiedniego zagospodarowania terenu i ograniczania odpływu wody.
• Czym są ogrody deszczowe? – jak działają i dlaczego warto je tworzyć także w przydomowych ogrodach.
• Jak wykorzystać naturalne ukształtowanie terenu? – rola zagłębień, niecek infiltracyjnych i rowów retencyjnych.
• Jak gospodarować wodą w sadzie, ogrodzie i na polu? – praktyczne znaczenie retencji krajobrazowej w okresach suszy i intensywnych opadów.
• i co ważne szczególne dla seniorów, jak zapobiegać przegrzaniu organizmu, jak udzielić pierwszej pomocy i radzić sobie w podczas upałów jak również innych zagrożeniach, na które możemy natknąć się w ogrodzie.

Warsztaty skierowane są przede wszystkim do działkowców, właścicieli przydomowych ogrodów, sadowników, rolników oraz wszystkich mieszkańców zainteresowanych racjonalnym gospodarowaniem wodą.

Warsztaty stanowią kolejną część projektu „Zielone sołectwa – sąsiedzka akcja terenowa w Gminie Gryfice”. W jego ramach powstały już ogrody deszczowe w sześciu sołectwach, posadzono 240 krzewów, wysiano łąkę kwietną w Prusinowie oraz przeprowadzono zajęcia edukacyjne dla dzieci i dorosłych.

Teraz chcemy zachęcić kolejnych mieszkańców do wykorzystywania zdobytej wiedzy we własnych ogrodach, na działkach i w gospodarstwach rolnych.

Udział w warsztatach jest bezpłatny.

Termin: czwartek 29.10.2026 r.

• 9.00 – warsztaty „Pierwsza Pomoc i zasady postępowania w upały”
• 10.00 – warsztaty „Sposób zapewnienia oraz utrzymania założonego poziomu retencji korytowej”
• 12.00 - „Przykłady skutecznej retencji korytowej – nawodnienie terenów rolnych (wizyta studyjna)”

Miejsce: Gryficki Dom Kultury, ul. Niepodległości 53

– Bezpieczeństwo pieszych z roku na rok się poprawia. Odnotowujemy coraz mniej wypadków drogowych. Przede wszystkim cieszy to, że jest coraz mniej ofiar śmiertelnych. W zeszłym roku doszło do ponad 4,2 tys. wypadków drogowych z udziałem pieszych, w których zginęły 354 osoby. To o blisko jedną trzecią mniej niż jeszcze pięć lat temu – mówi agencji Newseria insp. dr Krzysztof Dymura, dyrektor Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji.

Jak wynika ze statystyk Policji, w 2025 roku w ponad 4,2 tys. wypadkach blisko 4 tys. pieszych odniosło obrażenia ciała, a 354 osoby zginęły. Najczęściej do zdarzeń z ich udziałem dochodziło w obszarze zabudowanym – w co 16. zginął człowiek. Wypadki poza obszarem zabudowanym, choć mniej liczne, miały bardziej tragiczne skutki – w blisko co trzecim zginął człowiek.

– Bardzo mocno poprawiło się bezpieczeństwo na przejściach dla pieszych, w tzw. azylu dla pieszego, a więc w miejscach, gdzie pieszy może bezpiecznie przekraczać jezdnię. To cieszy, ale też daje energię do tego, żeby jeszcze skuteczniej działać i poprawiać bezpieczeństwo, ponieważ wypadek drogowy z udziałem pieszego niestety kończy się często obrażeniami ciała albo jego śmiercią – podkreśla insp. dr Krzysztof Dymura. – Nie bez powodu piesi nazywani są niechronionymi uczestnikami ruchu drogowego. Ich nie chroni poduszka powietrzna czy kontrolowana strefa zgniotu.

W ubiegłym roku na przejściach dla pieszych odnotowano 2,3 tys. wypadków drogowych, czyli ponad połowę (54,3 proc.) wszystkich wypadków z udziałem pieszych. Zginęło w nich 105 osób, a 2251 zostało rannych.

– Piesi powodują niewielką liczbę wypadków drogowych, niespełna 4 proc. ogółu wszystkich, do których doszło na polskich drogach w zeszłym roku, ale stanowią aż co piątą ofiarę śmiertelną ogółu ofiar – podkreśla dyrektor Biura Ruchu Drogowego KGP.

W 2025 roku piesi spowodowali 804 wypadki, w których zginęły 164 osoby, a 664 zostało rannych. W porównaniu do 2024 roku piesi spowodowali o 168 mniej wypadków. Było również mniej zabitych (o 23) i rannych (o 147).

– Największym błędem pieszych jest nieostrożne wejście na jezdnię, wtargnięcie przed jadącym pojazdem, wejście na jezdnię zza pojazdu bądź innej przeszkody. Zdarzają się jeszcze przypadki naruszenia sygnalizacji świetlnej na przejściach dla pieszych, czyli przekraczanie jezdni na czerwonym świetle – zaznacza insp. dr Krzysztof Dymura.

Najczęstszą przyczyną wypadków z winy pieszych w 2025 roku było wejście na jezdnię bezpośrednio przed jadącym pojazdem. Doszło do 414 takich zdarzeń, w których zginęło 65 osób, a 365 poniosło obrażenia.

– Wchodząc na przejścia dla pieszych, bardzo często mamy podstawy, żeby uważać, że jesteśmy bezpieczni. Zwłaszcza w momencie, kiedy wchodzimy na zielone światło czy oznakowane przejście dla pieszych. Natomiast utrata czujności jest dosyć charakterystyczna, szczególnie w sytuacjach, kiedy jesteśmy zajęci myśleniem o zupełnie innych rzeczach, które przekierowują naszą uwagę nie do końca tam, gdzie ona jest w danym momencie istotna – wyjaśnia dr Ewa Odachowska-Rogalska, psycholożka transportu.

Zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym pieszy znajdujący się na przejściu oraz wchodzący na nie ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju. Jak podkreśla psycholożka, mimo to potrzebna jest zasada ograniczonego zaufania.

– Najgorsza sytuacja jest wtedy, kiedy patrzymy w smartfon i mamy słuchawki, czyli dwa podstawowe kanały odpowiadające za bezpieczeństwo są skupione na czymś zupełnie innym niż na przechodzeniu przez ulicę – zaznacza dr Ewa Odachowska-Rogalska. – Musimy pamiętać, że żaden pojazd nie zatrzyma się w miejscu. Kierujący autem, pojazdem jednośladowym czy każdy inny uczestnik ruchu drogowego, który nie jest pieszym, potrzebuje czasu, żeby się zatrzymać. Podczas tej sekundy odległość może decydować o naszym życiu. 

Zgodnie z przepisami zabronione jest korzystanie z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni.

Jak wynika z policyjnych statystyk, w 2025 roku najwięcej wypadków z udziałem pieszych i najtragiczniejsze ich skutki odnotowano w miesiącach jesienno-zimowych (październik, listopad, grudzień, styczeń). Łącznie w nieco ponad 1,9 tys. zdarzeń z udziałem pieszych śmierć poniosły 182 osoby, czyli ponad połowa wszystkich zabitych pieszych.

– Na to mają wpływ przede wszystkim ograniczona widoczność pieszego na drodze, szybciej zapadający zmierzch, gorsze warunki pogodowe, często też gorsze warunki drogowe, a więc wydłużona droga hamowania, słabsza reakcja kierującego na sytuację na drodze – wyjaśnia dyrektor Biura Ruchu Drogowego KGP. – Dlatego w tym czasie wzmacniamy nasze działania edukacyjne, ale też kontrolne na drogach w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa pieszych.

PZU we współpracy z Policją ruszyło z ogólnopolską kampanią prewencyjną „Mistrzu, uważaj”. To część długofalowego programu prewencyjnego skierowanego do wszystkich uczestników ruchu drogowego. Jego celami są: wzrost świadomości zasad bezpiecznej jazdy i poruszania się po drogach i chodnikach, promowanie odpowiedzialnych postaw, wzajemnego szacunku na drodze, a co za tym idzie zwiększenie bezpieczeństwa.

– PZU stworzyło cykl kampanii dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kampania „Mistrzu, zwolnij!” była skierowana do kierowców samochodów i mówiłą o tym, że prędkość jest najczęstszą przyczyną wypadków na drogach. Druga kampania, „Mistrzu, pomyśl!”, była skierowana do użytkowników jednośladów i pokazywała zachowania, które nie powinny mieć miejsca ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Teraz kampania „Mistrzu, uważaj!” jest skierowana do pieszych – wyjaśnia Agnieszka Żebrowska, dyrektorka Biura Sponsoringu i Prewencji PZU. – Te trzy grupy uczestników ruchu drogowego, odpowiednio zachowujące się i wyedukowane, zapewnią nam bezpieczeństwo na drogach.

Osią kampanii są historie pokazujące najczęstsze okoliczności wypadków powodowanych przez pieszych. Spot został przygotowany przez polskiego reżysera Jana Komasę. Kampanijne kreacje DOOH (digital out of home) będą widoczne na nośnikach w całej Polsce, spoty pojawią się także w internecie i telewizji.

– Scenariusze naszych spotów pisze życie. One pokazują prawdziwe i prawdopodobne sytuacje na drogach. Pokazują, że chwila nieuwagi, bezmyślność czy brak szacunku dla innych mogą spowodować tragedię – zaznacza Agnieszka Żebrowska. – PZU jest największym ubezpieczycielem w Polsce i wielu polskich kierowców jest ubezpieczonych właśnie u nas. Mamy dostęp do statystyk, które pokazują, ile ludzi ginie w wypadkach na drogach i jak wiele jest wypadków. Chcemy zrobić wszystko, żeby ich było mniej.

Kampania „Mistrzu, uważaj” potrwa do 30 listopada.

Czy klasyczne kapcie z wełny to nadal najlepszy wybór na zimowe wieczory?

Naturalna wełna owcza pozostaje jednym z najbardziej niezawodnych surowców grzewczych, choć zyskuje wsparcie oddychających membran. Ten tradycyjny materiał wyróżnia się termoregulacją, dzięki czemu twoje stopy zachowują przyjemne ciepło bez ryzyka przegrzania. Wybierając wysokogatunkowe ciepłe kapcie do domu dostępne pod adresem https://ccc.eu/pl/pl/c/damskie/buty/kapcie, zyskujesz barierę termiczną, a także właściwości antybakteryjne i hipoalergiczne. Włókna wełniane pochłaniają nadmiar wilgoci i odprowadzają ją na zewnątrz, zapobiegając powstawaniu nieprzyjemnych zapachów. W połączeniu ze sprężystą podeszwą z pianki EVA zyskujesz parę, która doskonale amortyzuje kroki na twardym parkiecie. Jakie zalety oferują ciepłe bambosze damskie z wysokiej jakości ociepleniem?

Ciepłe bambosze damskie z zaawansowanym ociepleniem gwarantują optymalną temperaturę, osłaniając stopę ponad kostkę przed chłodnymi powiewami powietrza. Wypełnienia z puszystych włókien syntetycznych tworzą mikroskopijne komory, które błyskawicznie kumulują naturalne ciepło ciała. Miękka wkładka dopasowuje się do kształtu podbicia, co widocznie odciąża mięśnie po całym dniu chodzenia. Zastosowane tekstylia sprawiają ponadto, że obuwie pozostaje lekkie i nie ogranicza twojej swobody ruchów. Analizując parametry poszczególnych fasonów, bez trudu zauważysz cechy odpowiadające za wyjątkowy komfort:

• Skuteczna izolacja termiczna, blokująca chłód płynący z zimnych kafelków.
• Anatomiczne dopasowanie do stopy, które zapobiega otarciom i stabilizuje piętę.
• Puszyste wykończenie wnętrza, dające uczucie miękkości przy każdym kroku.

Jak wybrać idealne ciepłe kapcie damskie łączące styl z funkcjonalnością?

Udany kompromis między estetyką a wygodą osiągniesz, łącząc modny krój ze stabilnym spodem oraz przyjemnymi w dotyku materiałami. Przemyślane propozycje oferuje marka Home&Relax, stawiająca na minimalistyczny styl, miękkie tkaniny i lekkość. Z kolei w kolekcji DeeZee odkryjesz warianty z efektownym futerkiem, które ciekawie dopełnią twoje domowe stylizacje. Natomiast brand JENNY proponuje ponadczasową elegancję z ergonomiczną wkładką, przynosząc ulgę podczas krzątania się po mieszkaniu. Wszystkie te kolekcje wygodnie zamówisz w sklepie internetowym CCC, dobierając fason pasujący do ulubionego dresu.

Dobre obuwie domowe to znacznie więcej niż zwykły dodatek, gdyż bezpośrednio wpływa na twoje codzienne samopoczucie. Wybierając modele wykonane z innowacyjnych surowców, zyskujesz pewność stabilnego chodu oraz przyjemne ciepło przez całą zimę. Zamiast zgadzać się na kompromisy, wybierz wariant harmonijnie łączący trwałość, lekkość i estetyczny wygląd. Twoje stopy zasługują na odpowiednie wsparcie, dzięki któremu każdy powrót do mieszkania przyniesie zasłużone odprężenie. Wystarczy jedna dobrze dobrana para pantofli, by chłodne poranki i wieczory stały się synonimem prawdziwego relaksu.

Źródło informacji: CCC

54,4% uczestników ogólnopolskiego badania (autorstwa UCE Research i platformy ePsycholodzy.pl) uważa, że polskie szkoły nie zapewniają obecnie uczniom wystarczającego poziomu bezpieczeństwa fizycznego, szczególnie w kontekście agresji i przemocy ze strony innych osób. Przeciwnego zdania jest 34,5% respondentów. Różnica wynosi niemal 20 punktów procentowych na niekorzyść pozytywnych ocen. Do tego wiadomo, że 11,1% ankietowanych nie potrafi się określić. Magdalena Kaszulanis ze Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP), zastrzega, że badanie zostało przeprowadzone zaraz po atakach w Ostrołęce i pod Wyszkowem, więc jego wyniki należy wiązać ze wzrostem społecznego lęku po tych tragicznych wydarzeniach. 

– Polskie szkoły są bezpiecznym miejscem. Nauczyciele, dyrektorzy i pracownicy szkół każdego dnia biorą odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci. Reagują na wszelkie kryzysy, konflikty i zachowania agresywne, podejmują działania wychowawcze i profilaktyczne, stosują obowiązujące procedury bezpieczeństwa. Jednak po atakach, z którymi do tej pory nie mieliśmy do czynienia, musimy też wprowadzić nowe rozwiązania. Zaapelowaliśmy do władz o pilne stworzenie systemowego wsparcia szkół, nauczycieli i pracowników oświaty, przedstawiając konkretne propozycje rozwiązań systemowych i wielopłaszczyznowego wsparcia – zapewnia Kaszulanis.

Z kolei jak podkreśla Magdalena Lipińska, specjalista ds. pedagogiki specjalnej i resocjalizacyjnej, konsultant merytoryczny badania, fakt, że zaledwie co trzeci respondent uznaje ochronę uczniów za wystarczającą, nie przesądza o powszechnym kryzysie zaufania. Jednak pokazuje, że zapewnienia o stosowaniu procedur mogą nie wystarczać. Ekspertka wskazuje również, że rodzic chce wiedzieć, komu dziecko może zgłosić przemoc, jak szybko szkoła podejmie interwencję i czy będzie monitorowała sytuację. 

– Brak jasnej informacji sprzyja przekonaniu, że odpowiedzialność rozmywa się pomiędzy wychowawcą, pedagogiem i dyrekcją. Skutkiem mogą być spory z placówką, a przede wszystkim rezygnacja uczniów ze zgłaszania krzywdzenia. Wiarygodność szkoły buduje się tym, co robi po zgłoszeniu zagrożenia, a nie samą deklaracją, że bezpieczeństwo jest priorytetem – uzupełnia Lipińska.

Z kolie zdaniem Michała Pajdaka, współautora badania z platformy ePsycholodzy.pl, najważniejszą kwestią, której nie pokazuje sama statystyka, jest różnica między zdarzeniami odnotowanymi przez szkołę a tym, czego na co dzień doświadczają uczniowie. Ekspert dodaje, że ponad 54% ocen negatywnych rodzi pytanie, czy szkoły dostrzegają wszystkie zagrożenia odczuwane przez dzieci. Przypomina też, że przemoc nie musi zaczynać się od bójki czy interwencji policji. Może przyjmować postać regularnego zastraszania, wymuszania określonych zachowań, upokarzania albo gróźb wypowiadanych poza zasięgiem nauczycieli. 

– Takie zdarzenia mogą nie trafiać do oficjalnych rejestrów. Dlatego niska liczba skarg nie może być automatycznie przedstawiana jako dowód wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Jednym z najsłabszych punktów każdego systemu ochrony jest milczenie otoczenia. Jeśli uczniowie są przekonani, że zgłoszenie niczego nie zmieni albo obawiają się napiętnowania, szkoła traci najważniejsze źródło wczesnych informacji. Nie wystarczy więc sama możliwość rozmowy z wychowawcą. Potrzebne są dyskretne kanały przekazywania sygnałów oraz jasna informacja, co dzieje się później – zastrzega Pajdak. 

W opinii Magdaleny Lipińskiej, odpowiedź „raczej nie”, wskazana przez 36,2% uczestników badania, pokazuje, że istotna część krytyki nie musi wynikać z przekonania o permanentnym zagrożeniu. Respondenci mogą dostrzegać luki w ochronie uczniów, nawet jeśli oceniają wiele codziennych sytuacji szkolnych jako bezpieczne. Takie zastrzeżenia mogą dotyczyć dyżurów podczas przerw, miejsc pozostających poza bieżącym nadzorem, reakcji na zastraszanie czy współpracy z rodzicami. 

– Nie mamy jednak danych pozwalających ustalić, które z tych czynników decydowały o odpowiedziach. W praktyce to właśnie powtarzające się, pozornie drobne zdarzenia bywają sprawdzianem systemu. Wyzwiska, popychanie, groźby i izolowanie ucznia nie powinny być traktowane jako nieodłączny element dorastania. Jeśli szkoła reaguje dopiero na widoczne obrażenia, interwencja następuje zbyt późno. Warto zatem pytać, czy nauczyciele konsekwentnie rozpoznają przemoc i czy po zgłoszeniu ktoś sprawdza, czy rzeczywiście ustała – komentuje Lipińska.

Poproszona o rekomendację dla szkół, Magdalena Lipińska wskazuje na konieczność przeprowadzenia audytu praktycznego działania procedur. Od sierpnia 2024 r. te placówki mają obowiązek stosowania standardów ochrony małoletnich, natomiast o skuteczności decyduje ich realizacja. Rozmówczyni podkreśla, że każda szkoła powinna mieć jasną ścieżkę zgłaszania przemocy, określony czas reakcji, osobę odpowiedzialną za sprawę i zasadę ponownego sprawdzenia sytuacji poszkodowanego ucznia. 

– Równolegle potrzebne są szkolenia personelu, ocena miejsc i momentów podwyższonego ryzyka oraz stała współpraca z rodzicami, poradniami i służbami. Organy prowadzące powinny finansować nie tylko infrastrukturę, ale też realną dostępność pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Warto mierzyć liczbę zgłoszeń, czas reakcji, powtarzalność incydentów oraz poczucie bezpieczeństwa uczniów. Sama liczba zgłoszeń nie jest prostą miarą zagrożenia, bo jej wzrost może oznaczać większe zaufanie do procedury – dopowiada Lipińska.

Do tego Magdalena Kaszulanis z ZNP dodaje, że ważne jest zapewnienie szkołom realnego wsparcia państwa i rozwiązań systemowych. Ekspertka wskazuje na potrzebę stworzenia systemu, który pozwoli wcześniej zauważyć zagrożenie, szybko je zgłosić, natychmiast ostrzec całą placówkę i uruchomić  profesjonalną reakcję służb. Mowa tutaj np. o jednolitych i czytelnych procedurach postępowania w przypadku zagrożenia przemocą, ataku lub informacji o możliwym ataku. 

– Przydatny byłby system wczesnego ostrzegania pozwalający nauczycielom, uczniom i pracownikom placówek bezpiecznie przekazywać informacje o groźbach oraz niepokojących zachowaniach na terenie placówki, czy system alarmowania wewnątrz szkoły, który w sytuacji bezpośredniego zagrożenia pozwoli w ciągu sekund ostrzec pracowników i uruchomić odpowiednie procedury, np. w postaci aplikacji – proponuje ekspertka ze Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Natomiast Michał Pajdak jest zdania, że wyniki ww. badania powinny uruchomić nie tylko debatę o ochronie przed najbardziej dramatycznymi incydentami, ale również pytanie o codzienną kulturę bezpieczeństwa. Gdy uczeń widzi, że przemoc jest rozpoznawana, świadek może bezpiecznie ją zgłosić, a interwencja przynosi efekty, łatwiej przerwać zagrożenie.

Tarczyński Copa Kabanos to inicjatywa skierowana do dziewczynek i chłopców, którzy chcą aktywnie spędzać czas. Pierwsza edycja turnieju przyciągnęła na boiska aż 50 tysięcy dzieci z całej Polski z roczników 2015–2020, reprezentujących szkoły, przedszkola i kluby sportowe. Dla zawodniczek i zawodników z kategorii U-7 rywalizacja zakończyła się na finałach wojewódzkich, natomiast zwycięzcy tego etapu z kategorii U-9 i U-11 spotkają się we Wrocławiu, gdzie 29 i 30 października powalczą w Finale Ogólnopolskim.

– Formuła 3 na 3 daje dużo okazji do gry, podejmowania samodzielnych decyzji i rozwijania kreatywności. To wpisuje się w nasz proces szkoleniowy, w którym stawiamy na inteligencję piłkarską i umiejętności techniczne zawodników. Cieszy nas, że we wszystkich trzech kategoriach stanęliśmy na podium – rocznik 2017 zwyciężył, a zespoły z roczników 2015 i 2019 zajęły drugie miejsca. To dla nas potwierdzenie, że obrany kierunek przynosi efekty. Finał Ogólnopolski we Wrocławiu będzie kolejnym krokiem w rozwoju chłopców i dużym przeżyciem. Spotkają się z drużynami, z którymi dotąd być może nie mieli okazji rywalizować, i sprawdzą swoje umiejętności na tle zespołów z całej Polski. Chcemy, żeby wrócili z nowymi doświadczeniami, piłkarskimi emocjami i radością z gry. Oczywiście każdy z nich pojedzie tam z marzeniem o podniesieniu pucharu, a my będziemy im tego życzyć. Niech jednak zwycięstwo będzie efektem ich dobrej gry – mówi Łukasz Walczak, trener Zagłębia Sosnowiec.

Zapraszamy do śledzenia wyników Finału Ogólnopolskiego: laczynaspilka.pl/turnieje/copakabanos

Tarczyński Copa Kabanos – piłka nożna w dynamicznym wydaniu

Rywalizacja odbywa się w formule 3x3 na cztery bramki, inspirowanej metodą Funinio. To odmiana futbolu, w której nie brakuje pojedynków jeden na jednego, szybkich decyzji, kreatywnych rozwiązań i okazji do zdobywania goli. Mniejsza liczba zawodników sprawia, że każdy ma więcej kontaktów z piłką, a na boisku liczą się nie tylko technika i skuteczność, lecz także współpraca, spostrzegawczość i odwaga w podejmowaniu decyzji. Taka formuła sprzyja rozwojowi indywidualnych umiejętności, a jednocześnie uczy gry zespołowej. Każda akcja może zakończyć się bramką, a losy spotkania potrafią zmienić się w jednej chwili. Dla najmłodszych to doskonała okazja, by eksperymentować, uczyć się przez grę i budować pewność siebie na boisku.

Wyjątkowe nagrody w Tarczyński Copa Kabanos!

Na uczestników Finału Ogólnopolskiego Tarczyński Copa Kabanos czekają wyjątkowe piłkarskie doświadczenia: możliwość obejrzenia treningu reprezentacji Polski, udział w oprawie przedmeczowej oraz trening prowadzony przez trenerów PZPN. Drużyny, które zajmą miejsca na podium, otrzymają vouchery na zakup sprzętu sportowego o wartości 20 tys. zł za pierwsze miejsce, 10 tys. zł za drugie i 5 tys. zł za trzecie miejsce. Dodatkowo zwycięskie zespoły dziewcząt i chłopców w kategoriach U-9 i U-11 otrzymają dla swoich szkół lub klubów boisko do gry 3x3 na cztery bramki. Na najlepsze zawodniczki i zawodników czekają również nagrody indywidualne ufundowane przez sponsora tytularnego turnieju 

– Nie mam żadnych wątpliwości, że powinniśmy ograniczać dzieciom dostęp do mediów społecznościowych. Bardzo ważne jest, żeby nie miały dostępu do treści, które absolutnie nie są dostosowane do ich wieku. Pornografia, przemoc, patostreaming – tego jest mnóstwo w mediach elektronicznych. Apelujemy do rodziców, żeby to oni byli pierwszą kontrolą, ale również państwo musi reagować i ograniczać dzieciom dostęp do mediów społecznościowych do 15. roku życia – mówi agencji Newseria Katarzyna Lubnauer, sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej.

Z najnowszego Eurobarometru wynika, że europejscy nastolatkowie w wieku 13–18 lat spędzają w mediach społecznościowych średnio 2,6 godziny dziennie. Z platform społecznościowych korzystają jednak także młodsze dzieci, mimo ograniczeń wiekowych obowiązujących w wielu serwisach. Według ubiegłorocznego raportu „Internet dzieci” z serwisów społecznościowych i komunikatorów przeznaczonych dla osób od 13. roku życia korzysta 58 proc. polskich dzieci w wieku 7–12 lat, czyli ok. 1,4 mln.

– Dzieci korzystają z ekranów średnio pięć godzin dziennie. To oznacza, że nie mają czasu na przykład na aktywność fizyczną. Scrollowanie zmniejsza też chęć do uprawiania sportu – ocenia Justyna Rysiak, prezeska Fundacji MultiSport. – Raporty pokazują, że im więcej czasu spędzamy przed ekranami, tym mniej się ruszamy.

Według Eurobarometru europejscy nastolatkowie spędzają przed ekranami średnio cztery i pół godziny dziennie w dni szkolne i ponad sześć godzin w weekendy. Co piąty badany (21 proc.) przyznaje, że korzystanie z technologii ogranicza mu czas na rozwijanie zainteresowań, a po 19 proc. – na aktywność fizyczną i spotkania z przyjaciółmi poza internetem.

– Aktywność fizyczna jest ważna dla rozwoju młodego człowieka, jego kompetencji poznawczych i tego, jak się uczy. Dziecko powinno spędzać jak najwięcej czasu na nauce, a zapominamy, że dzięki aktywności fizycznej jego mózg pracuje sprawniej, co pozwala osiągać lepsze wyniki. Ruch ma też bezpośrednie przełożenie na zdrowie psychiczne i dobrostan dzieci. Badania pokazują, że brak aktywności fizycznej zwiększa ryzyko na przykład zaburzeń depresyjnych – wskazuje Justyna Rysiak.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby dzieci i młodzież w wieku 5–17 lat podejmowały średnio co najmniej 60 minut dziennie aktywności fizycznej o umiarkowanej lub dużej intensywności. Z badań prowadzonych przez AWF w Warszawie w ramach projektu „WF z AWF” wynika, że 94 proc. dzieci nie ma wystarczających kompetencji ruchowych. Coraz częściej towarzyszą temu problemy z nadwagą.

– Robimy testy sprawnościowe dla dzieci w klasach od czwartej do ósmej i przyglądamy się temu, jakie wyniki mają dzieci od klasy pierwszej do trzeciej. Stwierdzamy, że jest źle, dramatycznie źle. Co więcej, jedna trzecia dzieci w klasach I–III cierpi na nadwagę lub otyłość. Dlatego tak ważne jest zdrowe odżywianie, ale też to, żeby WF był atrakcyjny – ocenia Katarzyna Lubnauer.

Od września 2025 roku w szkołach obowiązuje nowa podstawa programowa wychowania fizycznego. Kładzie ona większy nacisk na podstawowe umiejętności ruchowe, regularną aktywność i udział wszystkich uczniów w zajęciach, a także na edukację w terenie i aktywność w formie zabawy. Obowiązkowe testy sprawnościowe, które wcześniej przechodziły tylko starsze roczniki, objęły także klasy I–III. Ich wyniki mają pomagać w ocenie rozwoju fizycznego dzieci.

– WF w dzisiejszych czasach jest kluczowy, bo mało dzieci poza szkołą ćwiczy i spędza czas na świeżym powietrzu. Na pewno warto zapisywać je na zajęcia sportowe, warto też, żeby całe rodziny spędzały weekendy na świeżym powietrzu – przekonuje wiceministra edukacji narodowej. – W przedszkolach obowiązują już ograniczenia dotyczące ekranów, a równocześnie konieczność codziennej aktywności na zewnątrz. Musimy pokazać, że jest alternatywa, że przestrzeń internetowa nie jest jedyną, w której można się dobrze bawić.

– Sami jako dorośli nie lubimy zakazów, więc ważne jest, żeby dawać dzieciom alternatywę dla czasu spędzanego przed ekranami. Korzystanie z telefonów jest dla mózgu natychmiast nagradzające, powoduje m.in. uwalnianie się dopaminy i stymuluje układ nagrody. Chodzi o to, żeby dać dzieciom równie atrakcyjną alternatywę, na przykład w postaci zajęć sportowych – podkreśla Justyna Rysiak.

Fundacja MultiSport realizuje program Aktywne Szkoły MultiSport w ok. 100 szkołach na terenie 12 województw. W 2025 roku uczestniczyło w nim 8,3 tys. uczniów. Zajęcia WF-u w ramach programu odbywają się w klubach fitness, gdzie młodzież może spróbować m.in. tańca, ogólnorozwojowych treningów wytrzymałościowo-siłowych czy zajęć Body & Mind, wyróżniających się niską lub umiarkowaną intensywnością, skupionych na jednoczesnej pracy nad ciałem i umysłem.

– Aby zaprojektować aktywność fizyczną, która jest przyjemna dla dziecka, musimy znać jego potrzeby, zapytać, co lubi. W przypadku małych dzieci wprowadzamy aktywność, która nie opiera się na rywalizacji, tylko pokazuje, że ruch jest przyjemnością. Staramy się zachęcać je do niego poprzez zabawę, czasem nawet przez gry podwórkowe. W przypadku nastolatków widzimy, że modny jest fitness, więc wprowadzamy na zajęcia WF-u formy ruchu, które są dla nich atrakcyjne – tłumaczy prezeska Fundacji MultiSport.

W badaniach ewaluacyjnych programu Aktywne Szkoły MultiSport ponad połowa uczniów deklaruje, że dzięki udziałowi w nim częściej wybiera aktywność fizyczną w czasie wolnym, a co czwarty uczeń przyznaje, że zajęcia pomagają mu lepiej radzić sobie ze stresem. Efekty zauważają też rodzice: 80 proc. dostrzega u dziecka poprawę samooceny, a ponad 70 proc. większą chęć do aktywności fizycznej.

O tym, jak chronić zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w świecie zdominowanym przez technologie, rozmawiano 16 października podczas Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie. Panel „Ekrany, emocje, edukacja: jak zadbać o dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży?” poświęcono m.in. roli rodziców i szkoły, edukacji cyfrowej oraz znaczeniu aktywności fizycznej jako alternatywy dla czasu spędzanego przed ekranami.

– Polska jest na najlepszej ścieżce, żeby być krajem innowacyjnym. Dołączyliśmy już do 20 najbardziej rozwiniętych gospodarek świata, ale musimy poszukać nowych źródeł wzrostu. Innowacje, talenty, zaplecze badawczo-rozwojowe, jakie mamy w Polsce zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, budują podstawy do być może znalezienia się w pierwszej dziesiątce innowacyjnych krajów na świecie – mówi agencji Newseria Krzysztof Gulda, prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. – W innowacjach nieodłącznym czynnikiem jest ryzyko: nie każda nagrodzona firma będzie jednorożcem, nie każda nagrodzona technologia będzie zalążkiem globalnej firmy, ale widzimy, że odsetek tych, które budują swój potencjał w kraju i zdobywają rynki międzynarodowe, jest znaczący.

PARP wyłoniła właśnie laureatów 27. edycji konkursu Polski Produkt Przyszłości, realizowanego ze środków Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) w ramach projektu Inno_LAB. Od blisko 30 lat promuje on innowacyjne produkty i technologie made in Poland, które odpowiadają na potrzeby rynku i jednocześnie mają szansę zaistnieć zarówno w kraju, jak i za granicą.

– Nagradzamy przedsięwzięcia, które mają z jednej strony doskonałość naukową i technologiczną, a z drugiej strony ogromny potencjał rynkowy. Staramy się identyfikować je na możliwie wczesnym etapie, kiedy wsparcie, budowanie wizerunku i zaufania do tej technologii jest niezwykle ważne – podkreśla Krzysztof Gulda. – Szczególnie dla młodych firm start-upów taka nagroda to bardzo często przepustka do rozmowy z inwestorem, zaufanie na pierwszej rozmowie z pierwszym klientem, budowanie wizerunku firmy jako nowoczesnej i sprawdzonej.

Wśród nagrodzonych rozwiązań w tegorocznej edycji konkursu znalazły się m.in. jadalna powłoka o właściwościach radioprotekcyjnych, przeciwgrzybicznych i antyoksydacyjnych do ochrony żywności (Politechnika Wrocławska), unaczynione modele ludzkich tkanek in vitro do badań przedklinicznych i diagnostyki funkcjonalnej (Living Networks), a także nieinwazyjny system stymulacji mózgu przeznaczony do terapii choroby Alzheimera (Cogniguard i Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego).

Przyznano także wyróżnienia, m.in. dla SmokeFinder, systemu inteligentnego wykrywania dymu w czasie rzeczywistym opartego na zaawansowanych algorytmach uczenia maszynowego do ultrawczesnego wykrywania pożarów lasów (Neuralbit Technologies), Scanway Optical Payload, czyli pierwszego komercyjnego polskiego teleskopu do badania powierzchni Księżyca (Scanway), czy HearBox Mobile, aplikacji mobilnej przeznaczonej do przesiewowej oceny słuchu, rozumienia mowy i przetwarzania słuchowego.

– Na przestrzeni lat widzimy, że powstają pewne polskie specjalności. One na pewno dotyczą urządzeń diagnostycznych, rynku medycyny, gospodarki obiegu zamkniętego, czyli przetwarzania odpadów, odzyskiwania materiałów, wykorzystywania odpadów jako materiałów w innych procesach produkcyjnych, wytwarzania energii, nowych źródeł energii, nowych materiałów, półprzewodników i zastosowania technologii cyfrowych, w szczególności sztucznej inteligencji, w różnych obszarach – wylicza prezes PARP.

W tegorocznej edycji konkursu do PARP wpłynęło 157 zgłoszeń. Najwięcej z nich dotyczyło oprogramowania, urządzeń z obszaru energetyki, a także technologii i wyrobów medycznych. 

– W zeszłorocznej i tegorocznej edycji widzimy też znaczącą rolę projektów tzw. podwójnego zastosowania, które z jednej strony rozwiązują konkretny problem cywilny, ale z łatwością mogą być zastosowane również w sektorze obronnym – wyjaśnia Krzysztof Gulda.

– Na przestrzeni prawie 30 lat wyraźnie widzimy tendencje rynkowe, że produkty odpowiadają na wyzwania obecnego świata, które też się zmieniają. Postęp technologiczny jest oczywisty, ten świat bardzo się zmienił w ciągu ostatnich 30 lat – mówi Izabela Banaś, zastępczyni dyrektora Centrum Analiz i Strategii PARP.

Wśród nagrodzonych firm w poprzednich edycjach konkursu znalazły się m.in. VIGO Photonics, która jest liderem i jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich marek za granicą w obszarze detektorów podczerwieni, a także beneficjentem Ścieżki SMART w ramach programu FENG, oraz StethoMe, która stworzyła cyfrowy stetoskop wspierany sztuczną inteligencją.

Konkurs Polski Produkt Przyszłości jest organizowany od 1997 roku. W ciągu 27 edycji zgłoszono do niego ponad 1,9 tys. innowacyjnych projektów, spośród których 70 zostało nagrodzonych, a ponad 190 wyróżnionych. Ruszyły zgłoszenia do kolejnej, XXVIII edycji konkursu „Polski Produkt Przyszłości”. Szczegóły na stronie parp.gov.pl. Do konkursu można zgłosić wyroby lub technologię, które są doprowadzone do etapu prac wdrożeniowych i osiągnęły minimum szósty poziom gotowości technologicznej (TRL), tj. dokonano co najmniej demonstracji prototypu lub modelu systemu/podsystemu w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Zgłoszenie może dotyczyć również produktu już wdrożonego do produkcji, pod warunkiem że jego pierwsza sprzedaż nastąpiła nie wcześniej niż 24 miesiące przed złożeniem wniosku.

Zgłoszone projekty są oceniane pod kątem poziomu innowacyjności, przydatności i funkcjonalności dla użytkowników końcowych, potencjału rynkowego, stopnia zaawansowania prac, a także strategii wprowadzenia produktu na rynek. Pod uwagę brany jest również wpływ rozwiązania na środowisko. Za patenty i zgłoszenia patentowe przyznawane są dodatkowe punkty.

– Chcemy widzieć, że produkt lub technologia rozwiązuje jakiś konkretny problem rynkowy, problem użytkowników, problem środowiskowy, problem odpowiadający na wyzwania tego świata. To przede wszystkim odróżnia nas od inicjatyw będących na tym rynku – podkreśla Izabela Banaś. 

– W głównej mierze przy ocenie projektów skupialiśmy się na tym, czy to jest nowatorskie rozwiązanie, jak firmy dbają o swoją własność przemysłową, czy te rozwiązania są objęte ochroną patentową, czy jest potencjał na rozwój na rynku krajowym i międzynarodowym – podkreśla Aneta Stuleblak, zastępczyni prezesa Urzędu Patentowego RP, którego przedstawiciele należą do kapituły konkursu. – Wczesna ochrona ma istotne znaczenie, ponieważ zanim produkt trafi na rynek, firmy i twórcy powinni zadbać o ochronę w Urzędzie Patentowym.

Z danych Urzędu Patentowego RP wynika, że na koniec 2025 roku w mocy pozostawało 15 601 patentów na wynalazki i 2869 praw ochronnych na wzory użytkowe.

– Przedsiębiorcy wprowadzający produkt na rynek przede wszystkim muszą zadbać o ochronę własności przemysłowej i znaleźć partnerów, z którymi dane przedsięwzięcie będzie wspólnie prowadzone. Często najważniejsza jest współpraca między nauką a biznesem. Wspólna inicjatywa może przynieść wiele dobrego i rozwiązanie z potencjałem rynkowym, krajowym i europejskim – uważa Aneta Stuleblak. – Wśród przedsiębiorców i społeczeństwa coraz większa jest świadomość na temat tego, jak ważna jest ochrona własności przemysłowej i intelektualnej. Polski Produkt Przyszłości sprzyja dalszemu wzrostowi tej świadomości.

Nagrodzeni w konkursie PARP otrzymują nagrodę finansową w wysokości 100 tys. zł, a do tego prawo posługiwania się w korespondencji i promocji znakiem i hasłem Polski Produkt Przyszłości oraz promocję produktu. Wyróżnieni natomiast mogą liczyć na 25 tys. zł nagrody.

– Mamy nadzieję, że to pozwoli szybciej wdrażać te produkty na rynek albo osiągać sukcesy rynkowe – podkreśla Izabela Banaś.

Na kolejnych innowatorów czeka nowa, XXVIII edycja konkursu Polski Produkt Przyszłości, a także nabory w ramach programu FENG, które wspierają przedsiębiorców na każdym etapie rozwoju firmy. 

Jesienią chcemy jeść ciepło, ale gotować krócej

Kiedy dni stają się krótsze, zmienia się również rytm domowej kuchni. Latem wystarczy szybka sałatka, kanapka czy posiłek zjedzony na mieście. Jesienią znacznie częściej mamy ochotę na coś ciepłego, aromatycznego i sycącego. Problem pojawia się wtedy, gdy po całym dniu pracy trzeba jeszcze znaleźć czas na jego przygotowanie. Rozwiązaniem może być gotowanie na zapas, czyli przygotowywanie większej ilości jedzenia za jednym razem. Nie musi oznaczać niedzieli spędzonej przy kuchence i kilkunastu identycznych pudełek ustawionych w lodówce. W najprostszej wersji wystarczy ugotować podwójną porcję dania, które dobrze przechowuje się i odgrzewa.

Jesienią szczególnie dobrze sprawdzają się gulasze, curry, chili, leczo, zupy oraz inne potrawy jednogarnkowe. Można wykorzystać w nich sezonowe warzywa, strączki, mięso, kasze czy sery, a dodatkową zaletą jest ograniczenie liczby naczyń potrzebnych do przygotowania obiadu. „Jesienią szukamy dań, które są ciepłe i sycące, ale jednocześnie nie wymagają codziennego spędzania dużej ilości czasu w kuchni. Potrawy jednogarnkowe świetnie odpowiadają na tę potrzebę. Możemy przygotować większą porcję, a później zmieniać sposób jej podania, wykorzystując dodatki, które mamy w domu” – mówi Ewa Polińska z MSM Mońki.

Jeden garnek, kilka posiłków

Największą zaletą gotowania na zapas jest oszczędność czasu. Krojenie warzyw, gotowanie, a później sprzątanie wykonujemy raz, choć przygotowane danie może wystarczyć na więcej niż jeden posiłek. Warto przy tym wybierać potrawy, które dobrze smakują po ponownym podgrzaniu. Gulasze są wręcz stworzone do takiego gotowania. Podobnie chili con carne, warzywne curry, sosy pomidorowe czy gęste zupy. Po kilku godzinach smaki przypraw i składników dodatkowo się łączą, dzięki czemu następnego dnia danie może być równie dobre. Gotowanie większych porcji pomaga również wykorzystać produkty znajdujące się w lodówce. Połowa papryki, marchew, kawałek cukinii czy otwarta puszka fasoli zamiast czekać na swój moment mogą od razu trafić do garnka.

Gotowanie na zapas nie oznacza jedzenia tego samego

Największa obawa? Trzy dni z rzędu z identycznym obiadem. Wcale nie musi tak być. Kluczem jest przygotowanie dobrej bazy, którą później można podawać na różne sposoby. Gulasz pierwszego dnia może pojawić się z kaszą, drugiego z pieczywem, a kolejną porcję można wykorzystać jako nadzienie do tortilli albo podać z pieczonym ziemniakiem. Curry jednego dnia dobrze smakuje z ryżem, a kolejnego można połączyć je z chlebkiem pita. Zmieniać można również dodatki. Świeże zioła, pestki, jogurt, pikle czy starty żółty ser sprawiają, że ta sama baza za każdym razem zyskuje trochę inny charakter.

Ser jako sposób na nowe życie tego samego dania

Żółty ser szczególnie dobrze sprawdza się przy takim sposobie gotowania. Można dodać go bezpośrednio do gorącego gulaszu, wykorzystać do zapieczenia porcji z poprzedniego dnia albo przygotować serową grzankę. Gouda, Aldamer czy Morski pod wpływem temperatury topią się i łączą z pozostałymi składnikami. Dzięki temu nawet proste danie z warzyw, fasoli i pomidorów może zyskać bardziej kremową konsystencję i wyrazisty smak. „W gotowaniu na zapas bardzo dobrze sprawdzają się produkty uniwersalne. Ser żółty jest jednym z nich, bo pozwala szybko zmienić charakter gotowego posiłku. Jednego dnia możemy posypać nim gorący gulasz, drugiego zapiec danie pod warstwą sera, a z kolejnej porcji zrobić nadzienie do tortilli. To prosty sposób, żeby nie mieć poczucia, że przez kilka dni jemy dokładnie to samo” – podkreśla Ewa Polińska z MSM Mońki.

Zamrażarka też może pracować za nas

Gotowanie na zapas nie oznacza, że wszystko trzeba zjeść w ciągu kilku kolejnych dni. Jeśli przygotowujemy naprawdę dużą porcję, część można odpowiednio zabezpieczyć i zamrozić. Najwygodniej dzielić danie na porcje przed zamrożeniem. Dzięki temu później można wyjąć dokładnie tyle, ile potrzeba na jeden obiad, zamiast rozmrażać cały pojemnik. To rozwiązanie szczególnie przydaje się w najbardziej intensywnych tygodniach. Domowy posiłek czekający w zamrażarce może skutecznie zastąpić kolejne zamówienie jedzenia tylko dlatego, że nie mamy czasu ani ochoty zaczynać gotowania od początku.

Mniej gotowania, mniej marnowania

Planowanie większych porcji ma jeszcze jedną zaletę. Pozwala lepiej wykorzystać zakupy. Zamiast kupować wiele składników do pojedynczych przepisów, można wybrać kilka uniwersalnych produktów i wykorzystać je w różnych konfiguracjach.

Jesienią dobrą bazą są ziemniaki, marchew, dynia, papryka, cebula, pomidory, kapusta oraz rośliny strączkowe. Do tego mięso, kasza lub ryż, ser i kilka podstawowych przypraw. Z podobnego zestawu można przygotować gulasz, zupę, curry czy zapiekankę. Gotowanie na zapas nie musi więc oznaczać perfekcyjnie rozpisanego meal prepu. Czasami najskuteczniejszą zmianą jest po prostu zamiana małego garnka na większy.

PRZEPIS: Jesienny gulasz z wołowiną, warzywami i serem Morskim MSM Mońki

Składniki na 6 porcji

600 g wołowiny na gulasz

150 g sera Morskiego MSM Mońki

1 czerwona papryka

2 marchewki

2 ziemniaki

1 duża cebula

2 ząbki czosnku

400 g pomidorów z puszki

1 puszka czerwonej fasoli

ok. 400 ml bulionu

1 łyżka koncentratu pomidorowego

1 łyżeczka wędzonej papryki

1/2 łyżeczki słodkiej papryki

szczypta chili

1 łyżeczka suszonego tymianku

olej rzepakowy

sól i świeżo mielony pieprz

natka pietruszki do podania

Sposób przygotowania

1. Wołowinę pokrój w kostkę, dopraw solą i pieprzem, a następnie obsmaż partiami w dużym garnku na niewielkiej ilości oleju. Mięso przełóż na chwilę na talerz.

2. W tym samym garnku podsmaż posiekaną cebulę i czosnek. Dodaj pokrojoną marchew, paprykę oraz koncentrat pomidorowy. Wsyp wędzoną i słodką paprykę, chili oraz tymianek.

3. Do garnka ponownie włóż mięso, dodaj pomidory i zalej całość bulionem. Gotuj pod przykryciem na niewielkim ogniu, aż wołowina zacznie mięknąć. Następnie dodaj pokrojone ziemniaki. Pod koniec gotowania dorzuć odsączoną fasolę i dopraw gulasz do smaku.

4. Ser Morski MSM Mońki zetrzyj na tarce. Gorący gulasz przełóż do misek i każdą porcję obficie posyp serem, który pod wpływem temperatury zacznie się delikatnie topić. Dodaj świeżą natkę pietruszki.

Jeśli część gulaszu przygotowujemy na kolejne dni, najlepiej przechowywać ser oddzielnie i dodawać go dopiero podczas podgrzewania konkretnej porcji. Dzięki temu za każdym razem uzyskamy świeżo roztopioną, serową warstwę.

Mariusz Kaczmarek, dyrektor zarządzający Pionem Transformacji Cyfrowej w Totalizatorze Sportowym, zwrócił uwagę podczas panelu „Wojna hybrydowa, cyberbezpieczeństwo i odporność społeczna”, że zapewnienie bezpieczeństwa usług cyfrowych, transakcji i danych osobowych jest podstawowym obowiązkiem instytucji działających w sieci. Podkreślił, że Polska należy do krajów szczególnie narażonych na ataki hakerskie, dlatego odporność na cyberzagrożenia muszą budować nie tylko przedsiębiorstwa technologiczne, lecz także podmioty odpowiedzialne za płatności, telekomunikację, energetykę i dostawy wody.

„Odporność społeczna jest największym wyzwaniem. Jesteśmy codziennie bombardowani nieograniczoną ilością informacji profilowanych pod nasze preferencje i oczekiwania. Najważniejsze jest krytyczne myślenie i weryfikowanie, czy dana informacja jest prawdziwa, czy ma nas zaangażować emocjonalnie i skłonić do określonych działań” - powiedział Kaczmarek.

Podkreślił, że obowiązkiem przedsiębiorstw, które dostarczają usługi w sieci, jest zapewnienie klientom bezpieczeństwa.

„Każdy, kto korzysta z naszych gier online, oczekuje, że będziemy dbać o bezpieczeństwo jego transakcji i danych. Zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu osobom korzystającym z produktów i usług cyfrowych to podstawowe zadanie każdej instytucji funkcjonującej we współczesnym świecie. Dlatego właśnie kwestie te stanowią priorytet naszych działań” - zapewnił Mariusz Kaczmarek.

Jacek Siewiera, Senior Fellow Atlantic Council, ocenił, że Polska i Europa poczyniły w ostatnich latach znaczące postępy w przygotowaniach obronnych, choć nadal konieczne są inwestycje w przemysł zbrojeniowy, zakupy uzbrojenia i gotowość bojową wojska.

„Nigdy nie jest dość inwestycji w przemysł zbrojeniowy, zakupów uzbrojenia ani gotowości bojowej w jednostkach” - podkreślił Siewiera.

Europoseł Michał Szczerba wskazał na potrzebę ścisłej współpracy Unii Europejskiej i NATO. Jego zdaniem obie organizacje powinny realizować uzupełniające się zadania. W tym kontekście mówił o tzw. wojskowym Schengen, czyli ułatwieniach w przemieszczaniu wojsk przez terytorium państw europejskich.

„Nie ma czasu na bariery administracyjne i infrastrukturalne, dlatego transport wojskowy w sytuacji kryzysowej powinien uzyskiwać absolutny priorytet” - zaznaczył Szczerba.

Bożena Szubińska, prezes wojewódzka Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, zwróciła uwagę, że modernizacja armii nie może ograniczać się do zakupów sprzętu i organizowania szkoleń. Podkreśliła znaczenie żołnierzy, w tym kobiet, które coraz częściej służą również w cyberwojskach i mogą wspierać budowanie odporności społecznej na poziomie lokalnym.

„Mówimy o sprzęcie, o szkoleniach, ale musimy powiedzieć o człowieku. Trzeba postawić na człowieka, bo bez niego nie obsłuży się nawet najlepszego sprzętu” - powiedziała Szubińska.

Posłanka Aleksandra Uznańska-Wiśniewska podkreśliła, że Europa powinna przygotowywać się do obrony także w scenariuszu ograniczonego wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych. Za szczególnie poważne zagrożenie uznała rosyjską wojnę kognitywną, której celem jest wpływanie na poglądy społeczeństw, osłabianie zaufania do instytucji i podważanie jedności europejskiej.

„Jeżeli Rosja wygra wojnę kognitywną, czyli wojnę o nasze umysły w Europie, nie będzie musiała prowadzić wojny kinetycznej. Dlatego musimy obnażać dezinformację i pokazywać, komu służą rozpowszechniane kłamstwa” - stwierdziła Uznańska-Wiśniewska.

Uczestnicy panelu zgodzili się, że bezpieczeństwo państwa wymaga równoczesnego rozwijania zdolności militarnych i cyfrowych oraz wzmacniania odporności obywateli na manipulację. Wskazywali, że skuteczna odpowiedź na zagrożenia hybrydowe zależy zarówno od współpracy instytucji i sojuszników, jak i od umiejętności krytycznej oceny informacji przez społeczeństwo.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

Fot. PAP/S. Leszczyński 

15 października we Florencji odbyła się 11. edycja Huawei Connect Europe. Podczas wydarzenia głos zabrali między innymi Adolfo Urso, minister rozwoju gospodarczego Włoch, Eugenio Giani, prezydent regionu Toskania oraz Sara Funaro, burmistrz Florencji.

W wydarzeniu wzięły udział tysiące uczestników, w tym liderzy branży, eksperci technologiczni oraz partnerzy z całego świata. Pod hasłem „Advancing Intelligent & Green Europe" dyskutowano o tym, w jaki sposób technologie cyfrowe, takie jak sztuczna inteligencja, mogą przyspieszyć cyfrową i zieloną transformację Europy.

David Wang, wiceprzewodniczący zarządu i rotacyjny prezes Huawei, powiedział podczas wystąpienia otwierającego wydarzenie: „Wraz z postępującą transformacją cyfrową i ekologiczną Europy, Huawei współpracuje z ponad 5000. partnerów, aby dzięki innowacjom technologicznym odpowiadać na rzeczywiste wyzwania klientów. Inteligentny świat nadchodzi szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, a branże w całej Europie przygotowują się na znaczący wzrost produktywności dzięki sztucznej inteligencji i innym zaawansowanym technologiom. Huawei działał i nadal będzie działać w Europie, realizując strategię „in Europe, for Europe". Razem z klientami i partnerami angażujemy się w otwartą współpracę, aby wykorzystywać pojawiające się możliwości, wspólnie osiągać sukcesy oraz przyczyniać się do budowania bardziej inteligentnej i zielonej Europy".

„Huawei + Partners" – model współpracy na rzecz zrównoważonej przyszłości Europy, skoncentrowany na potrzebach klientów

Leo Chen, starszy wiceprezes Huawei i prezes ds. sprzedaży dla klientów biznesowych, przedstawił strategię firmy na rynku europejskim: „Huawei działa w Europie i dla Europy. Dokładnie analizujemy potrzeby lokalnych klientów i przekładamy możliwości technologii na konkretne działania, aby przyspieszać transformację cyfrową i ekologiczną Europy".

Chen wyjaśnił, że Huawei koncentruje swoje działania w regionie w dwóch obszarach: opracowywaniu innowacyjnych produktów i rozwiązań dostosowanych do konkretnych zastosowań w lokalnych branżach oraz rozwijaniu kompetencji i możliwości lokalnych partnerów, aby mogli jeszcze lepiej odpowiadać na potrzeby europejskich klientów.

Opierając się na dotychczasowym modelu współpracy „Huawei + Partners", firma zaprezentowała strategię SCALE dla rynku europejskiego. Obejmuje ona pięć kluczowych obszarów: rozwiązania dostosowane do konkretnych scenariuszy, wspólne innowacje, skoordynowane działania marketingowe, lokalne usługi o niezmiennie wysokiej jakości oraz efektywną współpracę. Inicjatywy te mają pomóc lokalnym partnerom rozwijać innowacje odpowiadające na potrzeby klientów, łatwiej włączać rozwiązania Huawei do własnej oferty oraz rozwijać zdolności do świadczenia usług.

Prelegenci podzielili się także spostrzeżeniami na temat europejskiej strategii cyfrowej i zielonej transformacji oraz praktycznych zastosowań inteligentnych technologii w różnych branżach. Wśród nich znaleźli się: Pierre Francois Rudant, dyrektor ds. technologii w Auchan Retail; Federico Ascoli, dyrektor ds. platform i członek Extended Group Management Board w ALSO; Sergio Grassi, dyrektor Zeliatech we Włoszech oraz Chief Revenue Officer ds. obszarów Value, Green and Services we włoskiej części Grupy Esprinet; a także Marcel Poser, współzałożyciel Screening Eagle Technologies.

Więcej informacji można znaleźć na oficjalnej stronie wydarzenia: https://www.huawei.com/eu/events/huaweiconnect-florence 

Źródło: Huawei Europe